Sözlük

حِين : Bir şeyin yetişmesi ve meydana gelmesi için gereken zamanıdır. Kendisi belirsizlik ifâde eder; tamlama ile belirlilik kazanır. Allah buyurur ki: وَلاَتَ حِينَ مَنَاصٍ Ama artık kurtuluş zamanı değildi (38/Sâd 3) âyeti gibi.

حِينٌ şeklinde söylendiğinde ise, birkaç anlama gelir: Ecel/belirlenmiş zaman için kullanılır; فَمَتَّعْنَاهُمْ إِلَى حِينٍ Biz de onları belli bir süreye kadar geçindirdik (37/Sâffât 148) âyeti gibi. Sene için kullanılır; تُؤْتِي أُكُلَهَا كُلَّ حِينٍ بِإِذْنِ رَبِّهَا O ağaç Rabbinin izniyle sürekli olarak meyve verir (14/İbrâhîm 25) âyeti gibi. Zaman dilimleri için kullanılır: حِينَ تُمْسُونَ وَحِينَ تُصْبِحُونَ Öyle ise akşama girdiğiniz zaman ve sabaha erdiğiniz zaman (30/Rûm 17) âyeti gibi.

Mutlak zaman için de kullanılır; هَلْ أَتَى عَلىَ اْلإِنْسَانِ حِينٌ مِنَ الدَّهْرِ İnsan, anılmaya değer bir varlık olmadan önce uzun zamandan bir süre geçmedi mi? (76/İnsan 1); وَلَتَعْلَمُنَّ نَبَأَهُ بَعْدَ حِينٍ Onun haberlerinin doğruluğunu bir süre sonra gâyet iyi anlayacaksınız (38/Sâd 88). Demek ki, ne ile ilgili olarak kullanılmışsa, onunla açıklanması gerekmektedir.

عَامَلْتُهُ مُحَايَنَة Zaman zaman onunla çalıştım demektir. أحْيَنْتُ بِالْمَكَانِ Bir süre bir yerde ikâmet etmek anlamına gelir. حَانَ حِينُ كَذَا Falan şeyin zamanı yaklaştı demektir. حَيَّنْتُ الشَّيْءَ : Bir şeye bir zaman ayırmak/belirlemek anlamına gelir. حِين kelimesi, ölüm zamanı anlamına da gelir.