Sözlük

Allah buyurur ki: حَبِطَتْ أعْمَالُهُمْ Onların bütün çabaları boşa gitmiş (5/Mâide 53); وَلَوْ أشْرَكُوا لَحَبِطَ عَنْهُم مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ Eğer onlar da Allah’a ortak koşsalardı, yapmış oldukları bütün iyilikler boşa giderdi (6/En’âm 88); وَسَيُحْبِطُ أعْمَالَهُمْ Allah onların yaptıklarını boşa çıkaracaktır (47/Muhammed 32); لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُكَ yaptıkların mutlaka boşa gider (39/Zümer 65); فَأحْبَطَ اللَّهُ أعْمَالَهُمْ Allah onların yaptıklarını boşa çıkarmıştır (33/Ahzâb 19).

Amelin boşa çıkmasının birkaç şekli vardır:

Birisi: Amellerin dünyalık olmalarıdır; bunlar kıyamette bir fayda vermezler. Yüce Allah’ın وَقَدِمْنَا إِلَى مَا عَمِلُوا مِنْ عَمَلٍ فَجَعَلْنَاهُ هَبَاءً مَنْثُوراً Onların yapmış olduklarına gelir onları havada uçuşan toza dönüştürürüz (25/Furkân 23) âyetinde işaret ettiği gibi.

İkincisi: Amellerin kendileri âhiretliktir ama onları yapan kişi, yaparken Yüce Allah için yapmamıştır. Rivâyet edilir ki: أنَّه يُؤتَى يَوم القيامةِ بِرَجلٍ فَيُقالُ له: بِمَ كانَ اشْتِغالُك؟ قال: بِقِرَاءَة القُرْآنِ، فيُقالُ له: قد كُنْتَ تَقْرأ لِيُقالَ : هُوَ قَارِئٌ، وَقَدْ قِيلَ ذَلكَ، فَيُؤْمَرُ بِهِ إلَى النَّار Kıyamet gününde bir adam getirilir ve ona: Sen dünyada ne ile meşgul oldun, denir. O da: Benim işim Kur’ân okumaktı, der. Ona denir ki: Sen, bu adam çok güzel Kur’ân okur desinler diye okuyordun; zaten sana öyle de dendi. Ardından: Cehenneme! diye emredilir.

Üçüncüsü: Salih amellerin olması, bunların yanında onları bastıracak kadar kötü amellerin olmasıdır. İşte, mizanın hafif gelmesiyle işaret edilen de bunlardır. [Allah buyurur ki: Kimlerin tartıları hafif kalırsa, onlar âyetlerimiz karşısında takındıkları zalimce tutumları yüzünden kendilerini mahvetmiş olurlar (7/A’râf 9); Kimlerin tartıları hafif kalırsa onlar kendilerini mahvetmişlerdir, çünkü sonsuza dek cehennemde kalacaklardır (23/Mü’minûn 103); Kimin tartıları hafif gelirse, onun anası haviyedir (101/Kâria 8).]

حَبْط : Sözcüğünün aslı حَبَط ’tır. Bu da, hayvanın bir şeyi, karnı şişinceye kadar yemesidir. Peygamber (sas) buyurmuştur ki: إنَّ مِمَّا يُنْبِتُ الرَّبِيعُ مَا يَقْتُلُ حَبَطًا أوْ يُلِمُّ Baharın bitirdiğinden/yeşerttiğinden öyle şeyler vardır ki, şişirerek öldürür veya delirtir. اَلْحَارِث da اَلْحَبَط diye adlandırılmıştır; çünkü: O da bu hastalığa yakalanmıştır. Onun çocuklarına da حَبَطَات adı verilmiştir.