Sözlük

حَلْق kelimesi bildiğimiz boğazdır. حَلَقَهُ boğazını kesti demektir. Saçın kesilmesi ve kısaltılması için de kullanılır. حَلَقَ شَعْرَهُ Saçını tıraş etti denmesi bundandır. Allah buyurur ki: وَلاَ تَحْلِقُوا رُؤُوسَكُمْ Başlarınızı tıraş etmeyin (2/Bakara 196); مُحَلِّقِينَ رُؤُوسَكُمْ وَمُقَصِّرِينَ Başlarınızı tıraş etmiş ve saçlarınız kısaltılmış olarak (48/Fetih 27). رَأْسٌ حَلِيقٌ Tıraş edilmiş baş ve لِحْيَةٌ حَلِِيقٌ tıraş edilmiş sakal deyimleri de bu köktendir.

عَقْرَى حَلْقَى deyimi, bir insana beddua edildiğinde söylenir. Yani: Sen öyle bir belaya uğrayasın ki, kadınlar senin için saçlarını kessinler. Bu sözün anlamı: Allah senin gırtlağını kessin, demektir de denmiştir. Buna yakın bir anlamda sertliğiyle, saçı tıraş eden sert giysilere de مَحَالِقُ adı verilmiştir.

حَلْقَة ise: Şekil olarak boğaza benzediğinden bu adı almıştır. Kimileri buna حَلَقَهُ derler. Ben, حَلَقَة ‘nın saçı tıraş edenler dışında kullanıldığını bilmiyorum. Bu da حَالِق ‘in çoğuludur; tıpkı كَافِر ve كَفَرَة gibi. Lâm’ın üstünlü okunmasıyla söylenen حَلَقَة kelimesi güzel olmayan bir lehçedir. إِبِلٌ مُحَلَّقَةٌ : Görünüşü halka gibi olan develer demektir. Halkada yuvarlaklık manası da gözetilmiş ve onun için حَلْقَةُ اْلقَوْمِ denmiştir. حَلَّقَ الطَّائِرُ deyimi de, yükselirken uçuşunda daireler çizen kuş demektir.