Sözlük

سَلاطَة : Baskın/üstün çıkabilmektir. سَلَّطْتُهُ فَتَسَلَّطَ denir. Bu anlamda Allah buyurur ki: وَلَوْ شَاء اللّهُ لَسَلَّطَهُمْ عَلَيْكُمْ : Eğer Allah dileseydi, onları size musallat kılardı (4/Nisâ 90); وَلَكِنَّ اللَّهَ يُسَلِّطُ رُسُلَهُ عَلَى مَنْ يَشَاء : Allah peygamberlerine, dilediği kimselere karşı üstünlük verir (59/Haşr 6). Bu anlamdan [hükümdara] sultan denilmiştir.

Sultan, سَلاطَة /güç ve yetki sahibi olma anlamında da kullanılır: وَمَنْ قُتِلَ مَظْلُومًا فَقَدْ جَعَلْنَا لِوَلِيِّهِ سُلْطَانًا : Kim haksızlığa uğrayarak öldürülürse onun mirasçılarına yetki vermişizdir (17/İsra 33); إِنَّهُ لَيْسَ لَهُ سُلْطَانٌ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَعَلَى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ : İnanıp Rab’lerine güvenenlere onun bir gücü yoktur (16/Nahl 99); إِنَّمَا سُلْطَانُهُ عَلَى الَّذِينَ يَتَوَلَّوْنَهُ : Onun gücü, kendisini dost edinenleredir (16/Nahl 100); لاَ تَنْفُذُونَ إِلاَّ بِسُلْطَانٍ : Bir yetkiye sahip olmadan geçemezsiniz (55/Rahman 33).

Kalplere yapılan saldırılardan dolayı, hüccete/delile de sultan denir; fakat bu saldırı daha çok, mü’minlerden ilim ve hikmet ehline yapılmaktadır.

Allah buyurur ki: الَّذِينَ يُجَادِلُونَ فِي آيَاتِ اللَّهِ بِغَيْرِ سُلْطَانٍ أَتَاهُمْ : Onlar ki kendilerine gelmiş bir delil olmadan Allah’ın âyetleri hakkında tartışırlar (40/Mü’min 35); فَأْتُونَا بِسُلْطَانٍ مُبِينٍ : Hadi bize açık bir delil getirin (12/İbrahim 10); وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا مُوسَى بِآيَاتِنَا وَسُلْطَانٍ مُبِينٍ : Andolsun biz Mûsa’yı âyetlerimizle ve apaçık delillerle gönderdik (40/Mü’min 23); أَتُرِيدُونَ أَنْ تَجْعَلُوا لِلّهِ عَلَيْكُمْ سُلْطَانًا مُبِينًا : Allah’a, aleyhinizde olacak açık bir delil vermek mi istiyorsunuz? (4/Nisâ 144). هَلَكَ عَنِّي سُلْطَانِيهْ : Gücüm/delilim benden yok olup gitti (69/Hâkka 29) âyeti sultan kelimesinin her iki anlamına da gelebilir.

سَلِيط : Yemenlilerin lügatinde zeytin yağı anlamındadır.

سَلاَطَةُ اللِّسَانِ : Dilin konuşmaya olan kabiliyeti; bu daha çok zem anlamında kullanılır.

امرَأَةٌ سَلِيطَةٌ /Konuşkan kadın/Çenesi düşük kadın, denir.

سَنَابِكُ سَلِْطَاتٌ : Güçlü toynaklar; yani gücünden ve uzunluğundan dolayı tasallutu/üstünlüğü bulunmaktadır.