ن ش ا (NŞÊ)
نَشْء ve نَشْأَة : kelimeleri, bir şeyi meydana getirmek ve onu eğitmek, yetiştirmektir. Allah buyurur ki: وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ النَّشْأَةَ الْأُولَى فَلَوْلاَ تَذَكَّرُونَ Artık ilk yaratılışı öğrenmiş bulunuyorsunuz; düşünüp ibret almanız gerekmez mi? (56/Vâkıa 62).
Bu anlamda نَشَأَ فُلاَنٌ falan adam yetişti, denir. نَاشِئ ise, genç demektir.
Yüce Allah’ın: إِنَّ نَاشِئَةَ اللَّيْلِ هِيَ أَشَدُّ وَطْئًا وَأَقْوَمُ قِيلاً Çünkü gece kalkışı hem daha etkili, hem de söz bakımından daha sağlamdır (73/Müzemmil 6) sözünden maksat ise, namaz için kalkmak ve ayakta durmaktır.
نَشَأَ السَّحَابُ Bulutun havada oluşup yavaş yavaş büyümesidir. Allah buyurur ki: وَيُنْشِئُ السَّحَابَ الثِّقَالَ yağmur yüklü bulutları yaratan da O’dur (13/Ra’d 12).
إِنْشَاء ise, bir şeyi icat etmek ve yetiştirmektir. Bu genellikle hayvanlar için kullanılan bir ifâdedir. Yüce Allah bununla ilgi olarak buyurur ki: قُلْ هُوَ الَّذِي أَنْشَأَكُمْ وَجَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَاْلآَبْصَارَ وَاْلآَفْئِدَةَ De ki: Sizi yaratan, size kulaklar gözler ve gönüller veren O’dur (67/Mülk 23); هُوَ أَعْلَمُ بِكُمْ إِذْ أَنْشَأَكُمْ مِنَ اْلأَرْض O, sizi daha topraktan yarattığı zaman (53/Necm 32); ثُمَّ أَنْشَأْنَا مِنْ بَعْدِهِمْ قَرْنًا آَخَرِينَ Sonra onların ardından bir başka nesil inşa ettik (23/Mü’minûn 31); ثُمَّ أَنْشَأْنَاهُ خَلْقًا آَخَرَ sonra onu diğer bir yaratık olarak teşekkül ettirdik (23/Mü’minûn 14);عَلَى أَنْ نُبَدِّلَ أَمْثَالَكُمْ وَنُنْشِئَكُمْ فِي مَا لاَ تَعْلَمُونَ Böylece sizin yerinize benzerlerinizi getirelim ve sizi bilmediğiniz bir yaratılışta tekrar var edelim diye (56/Vâkıa 61); ثُمَّ اللَّهُ يُنْشِئُ النَّشْأَةَ اْلأَخِرَةَ Allah bundan sonra âhiret hayatını da yaratacaktır (29/Ankebût 20).
Bunların hepsi de Yüce Allah’a mahsus icat hakkındadır.
أَفَرَأَيْتُمُ النَّارَ الَّتِي تُورُونَ أَأَنْتُمْ أَنْشَأْتُمْ شَجَرَتَهَا أَمْ نَحْنُ الْمُنْشِئُونَ Söyleyin şimdi bana tutuşturmakta olduğunuz ateşi, Onun ağacını siz mi yarattınız, yoksa yaratan biz miyiz? (56/Vâkıa 71-72) âyetlerine gelince, bu çıkarılan ateşin, insanın icadına benzemesinden böyle denmiştir.
أََوَمَنْ يُنَشَّأُ فِي الْحِلْيَةِ Yoksa onlar, süs ve zinet içerisinde yetiştirilip de (O’na isnat ediyorlar)? (43/Zuhruf 18) âyetinde söz konusu edilen ise, kadınların terbiye edildiği, terbiye edilir, demektir.
Bu âyette geçen يُنَشَّأُ fiili, يَنْشَاُ şeklinde okunmuştur. Buna göre, yetişir/terbiye olur, demektir.