Sözlük

ق ل د (GLD̃)

K-l-d

قُلْد kelimesi, eğirmek, bükmek, sarmak, takmak anlamına gelir. Bu anlamda ip için قَلَدْتُ الْحَبْلَ فَهُوَ قَلِيدٌ وَمَقْلُودٌ denir ki, bu onu sardım, büktüm demektir.

قِلاَدَة ise, bükülüp boyna takılmış olan ip, gümüş vb türünden kolye demektir. Boyna takılan ve bir şeyin etrafını kuşatan her şey buna benzetilerek bu isimle anılabilmektedir. Sözgelimi, kolyesini taktı der gibi, تَقَلَّدَ سَيْفَهُ kılıcını taktı denmektedir. Bu tıpkı, kadınların omuzlarına çapraz olarak bağladıkları kuşak/şal demek olan وِشَاح kelimesine benzetme yoluyla تَوَشَّحَ بِسَيْفِهِ kılıcını kuşandı denmesi gibidir.

قَلَّدْتُهُ سَيْفًا ifâdesi ise, şal giymeye benzetme yapılarak kılıç kuşanmak anlamında, bazen de, boynunu vurmak manasında kullanılır.

قَلَّدْتُهُ عَمَلاً Onun boynuna bir iş koydum/onu yapmaya mecbur ettim, demektir. قَلَّدْتُهُ هِجَاءً deyimi ise, onu tenkit ederek susturdum manasına gelir. Allah buyurur ki: لَهُ مَقَالِيدُ السَّمَاوَاتِ وَاْلآَرْضِ Göklerin ve yerin mekâlidi O’nundur (39/Zümer 63). Bu âyette geçen مَقَالِيدُ kelimesi, onları kuşatan şeyler demektir. Kimisi: Bu, onların hazineleri, kimisi de: Onların anahtarları demektir, der. Hepsiyle işaret edilen de aynı manadır. Bu da Yüce Allah’ın onlar üzerindeki kudreti ve onları öylece muhafaza etmesi/korumasıdır.

Kur'an'da geçtiği ayetleri gör →