Sözlük

بُرْهَان kelimesi, delil için ileri sürülen açıklamadır. Bu رُجْحَان ve ثُنْيَان kökleri gibi fu’lân kalıbından gelmiş bir mastardır. Bazıları ise, onun beyazlamak anlamına gelen بَرِهَ يَبْرَهُ fiilinin mastarı olduğunu söylemişlerdir. Onun için رَجُلٌ أَبْرَهُ de, اِمْرَأَةٌ بَرْهاَءُ de, قَوْمٌ بُرْهٌ de, بَرَهْرَهَةٌ denebilmektedir ki, genç ve beyaz adam, topluluk ve yeni/güzel şey demektir.

بُرْهَة kelimesi zamanın kısa bir müddetidir. بُرْهَان : Sözcüğü ise, delillerin en sağlam olanıdır. Bu her zaman kaçınılmaz olarak doğruyu gösteren, doğrulanması gereken delildir. Çünkü deliller beş çeşittir.

1. Delâleti daima doğru olan deliller.

2. Delâleti daima yalan olan deliller.

3. Delâleti doğruya daha yakın olan deliller.

4. Delâleti yalana daha yakın olan deliller.

5. Delâleti her ikisine de eşit mesafede olan deliller.

Allah buyurur ki: قُلْ هَاتُوا بُرْهَانَكُمْ إِنْ كُنتُمْ صَادِقِينَ De ki; Eğer dediğiniz gibi ise, delilinizi getirin (2/Bakara 111); قُلْ هَاتُوا بُرْهَانَكُمْ هَذَا ذِكْرُ مَن معِيَ De ki; Bu konudaki reddedilemez kesin delilinizi getiriniz. Bu kitap, gerek benimle birlikteki olanların bilgileri içeriyor (21/Enbiya 24); قَدْ جَاءكُم بُرْهَانٌ مِنْ رَبِّكُمْ size Rabbinizden kesin kanıt geldi (4/Nisâ 174).