Sözlük

اِبْرَام kelimesi, bir işi sağlam/mükemmel yapmaktır. Allah buyurur ki: أَمْ أَبْرَمُوا أَمْراً فَإِنَّا مُبْرِمُونَ Yoksa bir işe mi karar verdiler? Doğrusu Biz de kararlıyız (43/Zuhruf 79). Aslı إِبْراَمُ الْحَبْل sözünden gelmektedir. Bu da tellerinin dokunuşlarının çokluğunu ifâde eder. Şair şöyle der:

51- عَلَى كُلِّ حَالٍ مِنْ سُحَيْلٍ وَمُبْرَمِ

51- [Yemin olsun, bulduğunuz iki efendiniz de ne güzeldir]

Onlar gevşek olsun, sık dokunmuş olsun olsun her hâl üzere iyidirler.

بَرِيم : Sözcüğü ise, kaytan demektir ki, sağlam bir şekilde dokunmuş ip anlamına gelir. أَبْرَمْتُهُ فَبَرِمَ deyimi de bu köktendir. Bu nedenle hiçbir zaman kumar oynamayan/kumar işine girmeyen cimriye بَرَمٌ adı verilmektedir. Tıpkı, cimriye مَغْلُولُ الْيَد eli bağlı, eli sıkı da denmesi gibi.

مُبْرِم ise, bir işte ısrar eden ve onu sıkı tutan demektir ki, burada onun durumu مُبْرِمُ الْحَبْل ipi sağlam yapana benzetilmiştir, بَرَم de böyledir. Hurmaları çifter çifter yiyen için de بَرَمٌ denir ki, bu onun art arda çar çabuk yemesini anlatır. İpin sağlam olanı kimi zaman iki renkli olduğundan siyah beyaz karışımı askerlerden oluşan ordu için, koyun veya başka şeylerin herhangi biri, iki renkli her şey için de bu isim kullanılmaktadır.

بُرْمَة aslında sağlam kazan demektir; çoğulu بِرَام gelir. حُفْرَة çukur ve حِفَار kelimeleri gibi. Bu, genelde mef’ûl kalıbında kullanılmıştır; ضُحْكَة gülüş ve هُزْأَة alay gibi.