Sözlük

بَرْقُ : Sözcüğü, bulutta aniden gözüken parlamayı anlatır. Allah buyurur ki: فِِيه ظُلُمَاتٌ وَرَعْدٌ وَبَرْقٌ Onda karanlıklar, şimşek ve gökgürültüsü (2/Bakara 19). Bu anlamda وأَبْرَقَ بَرِقَ fiilleri kullanılmaktadır; bunun yanında her parlayan şey için بَرِقَ denebilmektedir. سَيْفٌ باَرِقٌ parlak bir kılıç sözü gibi.

Ayrıca بَرَقَ ve بَرِقَfiilleri korkudan açılıp kapanan ve dönen gözler için kullanılmaktadır. Allah buyurur ki: فَإِذَا بَرِقَ الْبَصَرُ Gözler korkudan fıldır fıldır döndükleri zaman (75/Kıyamet 7); bu âyetteki بَرِقَ kelimesi بَرَقَ diye de okunmuştur. Bununla renk değişikliğine işaret olunur. Meselâ değişik renklerdeki taşların olduğu yer için بُرْقَة ismi kullanılır. أَبْرَق ise, hem siyah hem beyaz tarafı bulunan dağ demektir. Bu nedenle göze de بَرْقَاءُ denmiştir.

نَاقَةٌ بَرِيقٌ dış görünüş açısından parlayan deve demektir. بَرُوقَة ise, bulutlar olduğunda yeşeren bir ağaçtır. Bu, أَشْكَرُ مِنْ بَرُوقَةٍ deyiminin kullanıldığı ağaçtır. وبَرَقَ طَعَامَهُ بِزَيْتٍ deyimi de kişinin yemeğine az bir zeytin yağı katıp içinde parlaması durumunu ifâde eder. بَاِرقَة ve أُبَيْرِق kelimeleri de parlaklığından dolayı kılıca verilen isimlerdendir.

بُرَاق kelimesi ise, deniyor ki, peygamberin (sas) miraca çıkarken bindiği binektir. Onun nasıl bir şey olduğunu Allah daha iyi bilir. إِبْرِيق ise, bilinen ibriktir. O bu adı içi boş olunca parlıyor olmasından dolayı almıştır. بَرَقَ فُلاَنٌ وأَبْرَقَ ، رَعَدَ وأَرْعَدَ sözleri ise, kişinin gürlemesini/tehdid savurmasını anlatır.