Sözlük

رَجَا : Kuyu, gök ve benzeri şeylerin kenarına denir. Çoğulu أَرْجَاء şeklinde gelir: وَالْمَلَكُ عَلَى أَرْجَائِهَا : Melek de göğün kenarlarındadır (69/Hâkka 17). رَجَاء : Mutluluğun olduğu şeyin meydana gelmesini gerektiren zandır. مَا لَكُمْ لا تَرْجُونَ لِلَّهِ وَقَارًا : Size ne oluyor ki, Allah için saygı ummuyorsunuz? (71/Nûh 13). Bazıları bu âyeti; “Size ne oluyor ki, Allah’tan korkmuyorsunuz.” şeklinde tefsir etmişler ve buna delil olarak da şu şiiri getirmişlerdir:

إِذَا لَسَعَتْهُ النَّحْلُ لم يَرْجُ لَسْعَها وخالَفَها في بَيْتِ نُوبٍ عَوامِلِ -182

182- Arı onu soktuğunda, onun sokmasından korkmaz.

Ve onunla ahitleşmiştir arı kovanında, çalışan arılar.

Bu kelimenin bu şekilde yorumlanmasının gerekçesi, رَجَاء ve خَوْف kelimelerinin anlamca birbirlerine bağlı olmalarıdır. Allah buyurur ki: وَتَرْجُونَ مِنَ اللّهِ مَا لاَ يَرْجُونَ : Siz, onların Allah’tan ummadığını umuyorsunuz (4/Nisâ 104); وَآخَرُونَ مُرْجَوْنَ لِأَمْرِ اللّهِ : Bir kısmı da umutları Allah’ın emrine bağlı kalmıştır (9/Tevbe 106).

أَرْجَتِ النَّاقَةُ : Devenin yavrulama zamanı yaklaştı. Bu sözün asıl anlamı şudur: Deve, sahibine yavrulama zamanının yaklaştığının ümidini vermektedir. أُرْجُوَان : Ümit etmenin verdiği iç açıcılığı/sevinci veren kırmızı renk anlamındadır.