Sözlük

تَتْرَى fiili, فَعْلَى vezninde kullanılan مُوَاتَرَة kelimesinden alınmış bir fiildir ve tek tek izlemek anlamına gelir. Fiilin aslı vav olup bu şekilde değiştirilmiştir. Tıpkı تُرَاث ve تُجَاه kelimeleri gibi. Bu kelimeyi munsarıf sayanlar sonundaki elifi te’nis için değil, zaide saymışlardır. Gayr-ı munsarıf sayanlar ise, sondaki elifi, te’nis elifi kabul etmişlerdir.

Allah buyurur ki: ثُمَّ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا تَتْرَا Sonra ardarda peygamberlerimizi gönderdik (23/Mü’minûn 44); yani: Arka arkaya, tek tek.

Ferrâ şöyle der: Hem merfû hâlinde تَتْرًى , hem mecrur hâlinde تَتْرًى hem mansûb hâlinde تَتْرًى denir. Sonundaki elif, tenvin yerinde kullanılmaktadır. Sa’leb şöyle der: Bu تَفْعَلُ kalıbındadır. Ebû Ali el-Fesevî ise: Bu bir hatadır; çünkü, bu bir sıfattır ve sıfatlar tef’alu kalıbından gelmez.

Sayılarda وَتْر sözcüğü çift sayının zıttı olan tek sayılardır. Allah buyurur ki: وَالشَّفْعِ وَالْوَتْرِ Çifte ve teke yemin olsun (89/Fecir 3).

وَأَوْتَرَ فِي الصَّلاَة Tek rekatlık bir namaz kıldı. وِتْر ve وَتْر sözcükleri yayın kirişi, sazın teli gibi şeyler için kullanılır.

تِرَة ise, kızma, darılma, içerlenme, burun direği manalarına gelir. Allah buyurur ki: وَلَنْ يَتِرَكُمْ أَعْمَالَكُمْ Amellerinizin mükâfâtını eksiltmez (47/Muhammed 35).

تَوَاتُر : Bir şeyi tek tek ve birer birer takip etmektir. جَاءُوا تَتْرَى Peş peşe, art arda geldiler, anlamındadır. Allah buyurur ki: ثُمَّ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا تَتْرَى Sonra biz peygamberlerimizi art arda gönderdik (23/Mü’minûn 44).

وَلاَ وَتيِرَةَ فَي كَذَا، وَلاَ غَمِيزَةَ، وَلاَ غَيْرُ Bu konuda herhangi bir süreç yoktur, herhangi bir eksiklik, kusur da yoktur; başka bir şey de yoktur.

وَتِيرَة kelimesi, tevâtürden gelen ahlaki yapıdır. Okçuların üzerinde eğitim yaptığı hedef olarak kullandıkları halkaya da وَتِيرَة dendiği söylenmiştir. Aynı şekilde sürülmüş araziye de bu isim verilmiştir. Burnun her iki deliği arasındaki engele de وَتِيرَة denmektedir.