Sözlük

شَفَق : Güneş batarken, gün ışığının/aydınlığının gece karanlığına karışmasıdır. Allah buyurur ki: فَلَا أُقْسِمُ بِالشَّفَقِ : And olsun akşamın kızıllığına (84/İnşikak 16). إِشْفَاق : Korkuyla karışık inâyet/iyilik etmektir. Çünkü şefkat gösteren kişi, şefkat gösterileni sever ve onun başına gelecek olan şeylerden de endişe duyar. Allah buyurur ki: وَهُمْ مِنَ السَّاعَةِ مُشْفِقُونَ : Onlar saatten/kıyametten ürperti duymaktadırlar (21/Enbiyâ 49).

Bu kelime, ( مِنْ ) edatıyla müteaddî/geçişli olduğunda onda havf/korku anlamı; (فِي ) edatıyla müteaddî olduğunda ise inâyet anlamı daha fazla belirginleşir. Allah buyurur ki: قَالُوا إِنَّا كُنَّا قَبْلُ فِي أَهْلِنَا مُشْفِقِينَ : Daha önce biz âilemiz içinde müşfik/merhametli idik, dediler (52/Tûr 26); يَسْتَعْجِلُ بِهَا الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِهَا وَالَّذِينَ آَمَنُوا مُشْفِقُونَ مِنْهَا : Ona inanmayanlar, onun çabuk gelmesini isterler. İnananlar ise ondan korkarlar ve onun gerçek olduğunu bilirler (42/Şûra 18); تَرَى الظَّالِمِينَ مُشْفِقِينَ مِمَّا كَسَبُوا وَهُوَ وَاقِعٌ بِهِمْ : Yaptıkları işler başlarına inerken zalimlerin, korkudan titrediklerini görürsün (42/Şûra 22); أَأَشْفَقْتُمْ أَنْ تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْوَاكُمْ صَدَقَاتٍ : Gizli konuşmanızdan önce sadaka vermekten korktunuz mu? (58/Mücâdele 13).