م ل ا (MLÊ)
مَلأَ Mele kavramı, bir görüş üzerinde bir araya gelenlerdir. Gözleri, görüş ve duruşları itibariyle, kalpleri saygınlık ve heybet yönünden dolduran ileri gelen topluluk demektir. Allah buyurur ki: أَلَمْ تَرَ إِلَى الْمَلإِ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ İsrailoğullarının ileri gelenlerini görmedin mi (2/Bakara 246); قَالَ الْمَلأُ مِنْ قَوْمِهِ kavminden ileri gelenleri dediler (7/A’râf 60); إِنَّ الْمَلاَ يَأْتَمِرُونَ بِكَ İleri gelenler, senin için aralarında görüşüyorlar (28/Kasas 20); قَالَتْ يَا أَيُّهَا المَلاَ إِنِّي أُلْقِيَ إِلَيَّ كِتَابٌ كَرِيمٌ Ey ileri gelenler! Bana, bir mektup bırakıldı, dedi (27/Neml 29).
Bunlara benzeyen âyetler çoktur.
فُلاَنٌ مِلْءُ اْلعُيُونِ Falan göz dolduruyor denir. Yani, görenin yanında saygındır, yücedir, sanki, görenlerin gözlerini doldurmaktadır. Bu anlamda شَابٌّ مَالِئُ اْلعَيْنِ Boyu ve güzelliği ile göz dolduran genç denir.
مَلأ güzellikle dolu yaratılış demektir. Bu anlamda Şair şöyle der:
427- فَقُلْنَا أَحْسِنِي مَلأً جُهَيْنَا
427- Cüheyn’in güzel halkına iyilik et, dedik.
مَاَلأْتُهُ ona yardım ettim ve onun topluluğundan oldum, demektir. Bu tıpkı شَايَعْتُهُ onun taraftarlarından oldum, denmesi gibidir.
هُوَ مَلِئٌ بِكَذَا o şu şeyle doludur denir.
مُلاَءَة ise, beyni dolduran nezledir. مُلِئَ فُلاَنٌ وَأَمْلأَ falan nezle oldu ve nezleye yakalandı denir.
مِلْء dolu kabın alabildiği miktardır. أَعْطِنِي مِلأَهُ وَمِلأَيْهِ وَثَلاَثَةُ أَمْلاَئِهِ Bana onun dolusunu, iki dolusunu ve üç dolusunu ver, denmesi gibi.