Sözlük

هَوَان : Kelimesi, iki şekilde kullanılır.

Birincisi, insanın kendisine verilen şeylere karşılık kendini kontrol edip, alçak gönüllü davranmasıdır. Bu takdir edilen bir hareket tarzıdır.

Yüce Allah bu anlamda şöyle buyurmaktadır: وَعِبَادُ الرَّحْمَنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى اْلأَرْضِ هَوْنًا O çok merhametli Allah’ın kulları onlardır ki, yeryüzünde tevazu ile yürürler (25/Furkân 63).

Hz. Peygamberden (sas) rivâyet edilen اَلْمُؤْمِنُ هَيِّنٌ لَيِّنٌ Mü’min kolaydır ve yumuşaktır, sözü de buna örnektir.

İkincisi, güçlü, kendisini hafife alan birine karşı zilleti kabul etmektir. Bu da kişinin kendisiyle yerildiği bir davranış kalıbıdır.

Yüce Allah bu bağlamda şöyle buyurmaktadır:ı الْيَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذَابَ الْهُونِ بِمَا كُنْتُمْ تَقُولُونَ عَلَى اللَّهِ غَيْرَ الْحَقِّ وَكُنْتُمْ عَنْ آَيَاتِهِ تَسْتَكْبِرُونَ Bugün, Allah’a karşı haksız şeyler söylediğinizden ve O’nun âyetlerine karşı böbürlenmenizden dolayı alçaltıcı bir azapla cezalandırılacaksınız (6/En’âm 93); فَأَخَذَتْهُمْ صَاعِقَةُ الْعَذَابِ الْهُونِ بِمَا كَانُوا يَكْسِ … Bunun üzerine kazandıkları kötülük yüzünden alçaltıcı azabın yıldırımı onları çarpıverdi (41/Fussilet 17).

Yine buyuruyor ki: وَلِلْكَافِرِينَ عَذَابٌ مُهِينٌ Alçaltıcı azap asıl kâfirler içindir (2/Bakara 90); وَلَهُمْ عَذَابٌ مُهِينٌ Onlar için alçaltıcı bir azap vardır (3/Âl-i İmrân 178); فَأُولَئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ مُهِينٌ İşte bunlar için alçaltıcı bir azab vardır (22/Hac 57); وَمَنْ يُهِنِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ مُكْرِمٍ Allah kimi değersiz kılarsa artık ona ikram edecek yoktur (22/Hac 18).

هَانَ اْلأَمْرُ عَلَى فُلاَنٍ İş falan adam için kolaylaştı.

Yüce Allah buyuruyor ki: قَالَ رَبُّكِ هُوَ عَلَيَّ هَيِّنٌ Ancak Rabbin buyurdu ki: Bu (babasız çocuk vermek), bana pek kolaydır. (19/Meryem 21); وَهُوَ أَهْوَنُ عَلَيْهِ …, bu O’na çok kolaydır (30/Rûm 27); وَتَحْسَبُونَهُ هَيِّنًا وَهُوَ عِنْدَ اللَّهِ عَظِيمٌ Bunun önemsiz olduğunu sanıyorsunuz; halbuki bu, Allah katında çok büyük bir suçtur (24/Nûr 15).

هَاوُون kelimesi, هَوْنُ isminin فَاعُول formuna girmiş hâlidir. Arap dilinde هَاوُنٌ denmez. Çünkü onların dilinde فَاعُلٌ diye bir form yoktur.