Sözlük

ه ب ط (HBŦ)

H-b-t

هُبُوط : Zor kullanarak bir şeyi yuvarlamaktır. Taşı yuvarlamak gibi. Fetha ile olan هَبُوط ise, eğim, düşüş manasındadır. Bu kökten şöyle denir: هَبَطْتُ أَنَا ve وهَبَطْتُ غَيْرِي Ben indim, Başkasını indirdim. Fiilin lazımı ve müteaddisi aynı olarak kullanılır. Allah buyurur ki: وَإِنَّ مِنْهَا لَمَا يَهْبِطُ مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ ……. öylesi de var ki, Allah korkusundan yerlerde yuvarlanıyor. (2/Bakara 74).

Fiil olarak هَبَطْتُ وهَبَطْتُهُ هَبْطًا şeklinde kullanılır. İnsan için kullanılan هُبُوط kavramı, onu hafife almayı anlatır. إِنْزَال ise, böyle değildir. Çünkü Yüce Allah, şerefli olduklarına dikkat çektiği melekler, Kur’ân, yağmur vb bazı şeyler hakkında da bu fiili kullanmıştır.

هُبُوط ise, indirmek ve alçaltmak manası söz konusu olduğunda zikredilmiştir: ıÜ وَقُلْنَا اهْبِطُوا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ……Birbirinize düşman olarak inin, dedik (2/Bakara 36); قَالَ فَاهْبِطْ مِنْهَا فَمَا يَكُونُ لَكَ أَنْ تَتَكَبَّرَ فِيهَا B BBuyurdu: Öyleyse oradan in, orada büyüklük taslamak senin haddin değildir (7/A’râf 13).

Yüce Allah’ın: قَالَ أَتَسْتَبْدِلُونَ الَّذِي هُوَ أَدْنَى بِالَّذِي هُوَ خَيْرٌ اهْبِطُوا مِصْرًا فَإِنَّ لَكُمْ مَاسَأَلْتُمْ Siz: O üstün olanı daha aşağı olanla değiştirmek mi istiyorsunuz? Bir şehre inin o vakit istediğiniz elbette olacaktır (2/Bakara 61) sözünde geçen فَإِنَّ لَكُمْ مَاسَأَلْتُمْ sözünde saygı gösterme ve onurlandırma yoktur. Çünkü Yüce Allah ardından şöyle buyurmaktadır: وَضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ وَالْمَسْكَنَةُ وَبَاءُوا بِغَضَبٍ مِنَ اللَّهِ Üzerlerine zillet ve meskenet damgası vuruldu ve nihâyet Allah’tan bir gazaba uğradılar (2/Bakara 61).

Yüce Allah yine buyuruyor ki: قُلْنَا اهْبِطُوا مِنْهَا جَمِيعًا فَإِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ مِنِّي هُدًى فَمَنْ تَبِعَ هُدَايَ فَلاَ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلاَ هُمْ يَحْزَنُونَ Onlara dedik ki: Hepiniz oradan inin. Size benim tarafımdan bir hidâyet rehberi geldiğinde, kim o hidâyetçimin izinde giderse, onlar için hiçbir korku yoktur, onlar mahzun da olmayacaklardır (2/Bakara 38).

هَبَطَ اْلمَرَضُ لَحْمَ اْلعَلِيلِ Hastalık, hastanın etini indirdi, yani: Onu zayıflattı, kilo verdirdi.

هَبِيط ise, dişi deve vb hayvanların yetersiz beslenme ve bakımsızlık yüzünden zayıflamış olanlarına denir.

Kur'an'da geçtiği ayetleri gör →