Sözlük

Allah buyurur ki: وَشَرَوْهُ بِثَمَنٍ بَخْسٍ دَرَاهِمَ مَعْدُودَةٍ Yusuf’u ucuz bir fiyatla, birkaç paraya sattılar (12/Yûsuf 20). ثَمَن , satanın sattığına karşılık olarak aldığı şeydir. Bu, bizzat kendisi de, bir eşya da olabilir. Bir şeyin yerine alınan her şey onun semeni sayılır. Allah buyurur ki: إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَناً قَلِيلاً Allah’a verdikleri sözü ve yeminleri birkaç para karşılığında satanlar var ya (3/Âl-i İmrân 77); وَلاَ تَشْتَرُوا بِعَهْدِ اللّهِ ثَمَناً قَلِيلاً Allah’a vermiş olduğunuz sözü birkaç paraya satmayınız (16/Nahl 95); وَلاَ تَشْتَرُوا بِآيَاتِي ثَمَناً قَلِيلاً âyetlerimi birkaç para karşılığında satmayın (2/Bakara 41).

أَثْمَنْتُ الرَّجُلَ بِمَتَاعِهِ ve أَثْمَنْتُ لَهُ Adamın parasını arttırdım demektir. شَيْءٌ ثَمِينٌ çok değerli şey anlamına gelir. Sayılar için kullanılan ثَمَانِيَة sekiz, ثَماَنوُن seksen, ثُمُن sekizde bir ise, bilinen şeylerdir.

ثَمَّنْتُهُ onun sekizincisi oldum ya da malının sekizde birini aldım demektir. Allah buyurur ki: وَيَقُولُونَ سَبْعَةٌ وَثَامِنُهُمْ كَلْبُهُمْ Kimileri de, yedi kişi idiler, sekizincileri köpekleridir, diyeceklerdir (18/Kehf 22); عَلَى أَنْ تَأْجُرَنِي ثَمَانِيَ حِجَجٍ Bana sekiz yıl çalışmana karşılık (28/Kasas 27). ثَمِين ise, sekizde bir demektir. Şair şöyle der:

83- فَمَا صَارَ لِي فِي اْلقَسْمِ إلاََّ ثََمِينُهَا

83- Taksimde benim de ancak sekizde birim oldu.

Allah buyurur ki: فَلَهُنَّ الثُّمُنُ مِمَّا تَرَكْتُمْ Onlar için miraslarınızın sekizde biri vardır (4/Nisâ 12).