Sözlük

ثَمَر , ağaçların ürünlerinden yenebilen her şeyin adıdır. Tekili ثَمَرة adını alır. Çoğulu, ثِمَار ve ثَمَرَات şeklindedir. Allah buyurur ki: وَأَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَرَاتِ رِزْقاً لَكُمْ Gökten su indirip onun aracılığı ile size rızık olarak çeşitli ürünler çıkardı (2/Bakara 22); وَمِنْ ثَمَرَاتِ النَّخِيلِ وَاْلأَعْنَابِ Hurma ağaçlarının meyvelerınden ve üzümlerinden (16/Nahl 67); اُنْظُرُوا إِلِى ثَمَرِهِ إِذَا أَثْمَرَ وَيَنْعِهِ Bunların meyvelerine bir hamken, bir de olgunlaşınca bakınız (6/En’âm 99); وَمِنْ كُلِّ الثَّمَرَاتِ bütün ürünlerden (13/Ra’d 3).

ثَمَر , bir görüşe göre ثِمَار dır. Bir diğerine göre, onun çoğuludur. Bol miktardaki mala da kinâye yoluyla bu isim verilmiştir. İbn Abbâs, وَكَانَ لَهُ ثَمَرٌ Adamın bolca bir serveti vardı (18/Kehf 34) âyetini bu anlamda yorumlamıştır.

ثَمَّرَ اللهُ مَالَهُ Allah malını bereketlendirdi deyimi de bu köktendir. Bir şeyden kaynaklanan/elde edilen her fayda ثَمَرَة adını alır. ثَمَرَةُ الْعِلْمِ الْعَمَلُ الصَّالحُُِ İlmin meyvesi, amel-i salihtir; ثَمَرَةُ الْعَمَلِ الصَّالحِ ِالْجَنَّةُ amel-i salihin meyvesi de cennettir sözü gibi.

ثَمَرَةُ السَّوْطِ kamçının meyvesi, uçlarındaki düğümdür; şekil yönünden ve meyvenin ağaçtan sarkması gibi sarkmasından meyveye benzetilmiştir.

اللَّبَنِ ثَمِيرَةُ sütün semîresi ise, onun çok sevilen kaymağıdır. Bu da ürün olarak ve sütten elde edilen bir şey olması açısından meyveye benzetilmesindendir.