MEÂLİ
32-37- Hayır, (onlar öğüt almazlar). Ayʹa, dönüp gittiği zaman geceye, ışık saçtığı zaman sabaha and olsun ki, gerçekten (Cehennem) büyük belâlardan biridir. İnsanlar için sizden öne geçmek isteyen veya geri kalmayı arzu eden için uyarıcıdır.
AY, GECE VE SABAH
«Hayır, (onlar öğüt almazlar). Ayʹa, dönüp gittiği zaman geceye, ışık saçtığı zaman sabaha and olsun ki, gerçekten (Cehennem) büyük belâlardan biridir.. »
Ay, gece ve sabah.. Üç belge sıralanıyor. Ayʹın nasıl düzenli hareket ettiği; güneşten ışık alıp yansıttığı ve böylece ayların, yılların hesabını dosdoğru yapmamıza yardımcı olduğu ve güneş sisteminde hâkim olan denge kanununda ayın da ayrı bir yerinin bulunduğu kapalı şekilde belirtiliyor.
Gece ve sabah ile, dünyanın batıdan doğuya doğru kendi ekseni etrafında ve aynı zamanda güneşin çevresinde bir elips çizerek döndüğüne işâret ediliyor. Sonra da hayat düzeni üzerinde mutlak yeri ve tesiri bulunduğu belirtilerek bu üçüne yemin ediliyor.
Cehennemʹin ise, hem imân doğrultusunda öne geçmemek isteyenlere, hem de inkâr ve tuğyanlarından dolayı geride kalanlar için tam bir uyarıcı niteliği taşıdığına dikkat çekiliyor. Zira aklı eren hiç kimse, hayatının böyle bir azap ile berbat edilmesini istemez. Aynı zamanda güvenli, huzurlu ve gönül yatışkanlığı düzeyinde rahat ve sonsuz bir hayata erişmek her fâninin özlemidir. Kurʹân, kâinat yaratıldığı günden beri beşerin bu özlemine Cennet ile olumlu cevap verirken, inanmayan ve dünya hayatını berbat ederek Hakk’a baş kaldırır bir tavır içinde âhirete intikal edenlere ise, sonsuz azâbın kaynağı olan Cehennem’i hatırlatır ve bunun o gibiler için büyük bir belâ olduğuna değinir.
Eğitimde çok yönlendirici ve iç disiplini sağlayıcı bu kavramlardan yoksun bırakılıp materyalist bir zihniyetle Allah’tan, Âhiretʹten habersiz yetişen bir nesli, hangi kuvvet Hakk’a, doğruya, fazîlete iletebilir? İmânın şartlarından olan Allah’a ve Âhiretʹe dosdoğru inanmanın lüzumunu hangi akıl sâhibi inkâr edebilir? Zira hiçbir şey böyle bir imanın yerini dolduramaz ve hiçbir bilgi onun kadar kişiye ahlâk, fazilet ve sorumluluk duygusu aşılayamaz.
ÂYETLER ARASINDA BAĞLANTI
Yukarıdaki âyetlerle, İlâhî beyâna karşı gelip küfür ve tuğyanda ısrar eden nankör müşriklerle inkârcı maddeciler, âhirette kendileri için hazırlanan sonsuz azap ile uyarıldı ve Cehennem üzerinde görevli meleklere dikkat çekildi ve üç şeye yemin edilerek Cehennem’in inkârcılar için büyük bir belâ olduğuna atıf yapıldı.
Aşağıdaki âyetlerle, herkesin ameli karşılığında rehîn durumunda olduğu belirtiliyor. Ancak amel defterleri sağ ellerine verilenlerin istisna teşkil ettiği bildiriliyor. Sonra küfür ve isyân üzere ölen kâfirlerin Cehennemʹe atılma sebepleri üzerinde duruluyor ve onlar için şefaat edecek kimsenin olmayacağı hatırlatılıyor. Arkasından Kurʹân’ın yönlendirici, hayat verici bir tezkire (öğüt ve eğitim) olduğuna değinilerek insan hayatının bu kitaba göre düzenlenip disiplin altına alınmasının gereğine işârette bulunuluyor.