M E A L İ :
25- Onlara birtakım yandaşlar hazırlayıp yardakçı olarak gönderdik de, öndekilerini (yapmak İstediklerini), arkalarındakini (geçmişte yaptıklarını) kendilerine çok çekici ve süslü gösterdiler; cinlerden ve insanlardan gelip geçen ümmetler hakkında (olduğu gibi) bunların aleyhine de (aynı) söz (Şanıma yemin olsun ki, Cehennemʹi cinlerle ve insanlarla dolduracağım, sözü) hak olmuştur. Gerçekten bunlar ziyanda kalmışlardır.
26- O küfredenler dediler ki: «Bu Kurʹânʹı dinlemeyin; okunurken gürültü patırdı yapın, belki üstünlük sağlar da onu bastırırsınız. »
27- And olsun ki, o küfredenlere şiddetli bir azâp tattıracağız ve elbette yapageldiklerinin en kötüsüyle kendilerini cezâlandıracağız.
28- İşte Allah düşmanlarının cezâsı ateştir. Ayetlerimizi bile bile inâtla inkâr etmelerine karşılık onlar için orada ebedîlik yurdu vardır.
29- O küfredenler diyecekler ki: «Ey Rabbimiz! Cinlerden ve insanlardan bizi saptıranları göster ki onları ayaklarımızın altına alalım da en aşağılardan olsunlar.. »
YARDAKÇI YANDAŞLAR
«Onlara birtakım yandaşlar hazırlayıp yardakçı olarak gönderdik de, öndekilerini (yapmak istediklerini), arkalarındakini (geçmişte yaptıklarını) kendilerine çok çekici ve süslü gösterdiler.. »
İnsan daha çok bulunduğu çevrenin, yakınlık kurduğu toplumun adamıdır. Temelde ciddi dinî eğitim görmemişse, çevrenin ve bağlı bulunduğu ekolün potasında şekillenmeye mahkûmdur. Bir bakıma onların rengini ve karakterini alır ve benliğini onların benliğinde kaybeder. «Bana kişinin kendisinden söz etme, onun yakın arkadaşlarının kimliğinden haber ver» sözü yılların tecrübesine dayanmaktadır ve hiçbir devirde tazeliğini kaybetmemiştir.
İnkârcı çevre, seviyesiz dostlar insana devamlı surette tesir eder; düne kadar işlediklerini çekici göstermeye çalışırken, bundan böyle işleyeceği kötülükleri de süsleyerek daha çok ilgisini artırırlar. Çünkü aralarında kendi karakterlerinde olmayan birinin bulunmasına tahammülleri hiç yoktur. Ağlarına takılıp kalan kişiyi kendilerine benzetirler; buna muvaffak olamadıkları takdirde onu alaya alıp küçümserler ve kişiliğini zedeliyecek her sözü söylerler de onu bir süre sonra şaşkına çevirirler.
Bunlar İblîsʹin zahirî askerleri; küfrün gönüllü bekçileri; toplumun baş belâlarıdır. Çoğaldıkları ve sahayı ele geçirdikleri oranda tehlikeleri artar.
Cenâb-ı Hak ezelî ilmiyle bu tip insanları ve cinleri tesbit edip, doğru yolu kendi irâdeleriyle seçmiyecek olanları belirlemiş ve şu hükmünü koymuştur: «Şanıma and olsun ki, Cehennemʹi cinlerle ve insanlarla dolduracağım. » (Hûd Sûresi: 119) Nitekim 25. âyette, «Onların aleyhine söz hak olmuştur» cümlesi buna işârettir.
ALLAH SÖZÜNÜ İŞİTMEYE TAHAMMÜL EDEMİYENLER
«O küfredenler dediler ki: «Bu Kurʹânʹı dinlemeyin; okunurken gürültü patırdı yapın, belki üstünlük sağlar da onu bastırırsınız. »
Gerek Mekkeli şaşkın putperestlerin, gerekse yirminci asrın cehalet damgasını taşıyan materyalistlerin, Allah ve Peygamberinin sözlerini dinlemeye hiç, ama hiç tahammülleri yoktur. Birincilerin cehaleti, ilimsizlik, irfansızlık ve eğitimsizlikten kaynaklanmakta idi. İkincilerin cehaleti, materyalist felsefenin ağına takılıp maddeyi veya düşünceyi temel esas kabul etmelerinden ve Allah’ın indirdiği son dinden habersiz yetiştirilmelerinden kaynaklanmaktadır. Her iki grup da değişik açıdan şartlanmıştır. Mekkeliler, Kurʹân-ı Kerîm okunurken gürültü yapıp dinlemek isteyenlere engel olurlardı. Materyalistler ise, ezan okununca dini alaya alırlar, kahkaha atıp zihinleri bulandırırlar. Yanlarında Kurʹân’dan söz edilince, dudak büküp «çöl kanunu» derler. Hâfız, din âlimi, hoca gibi sözleri hep gericiliğin alâmeti sayarlar. Dini uyuşturucu madde olarak tarif ederler. Okumadan, incelemeden, gerçeği araştırmadan, ciddi bir mukayese yapmadan Kur’ân’ı reddederler. Oysa Kurʹân her âyetiyle onların aklına seslenmekte, ilme temel teşkîl eden esaslar ve ana fikirler ortaya koymaktadır.
Tabii bu katı tutum ve kendine has cehaletin cezası da o nisbette katı ve şiddetli olacaktır. 27. âyetle bu hususa dikkatler çekilmekte ve uyarıcı sinyaller verilmektedir.
Allah’ın âyetlerini bile bile kin ve inatla, cehalet ve haksızlıkla inkârın karşılığı sonsuz bir azaptır..
Fertleri bir bir avlayıp kendi inkâr potalarında şekillendirenler, çeşitli isimler altında toplantılar meydana getirirler ve insanlıktan yana hizmete yöneldiklerini iddia ederek faaliyetlerini bu paravana arkasında sürdürürler. Kurdukları çeşitli derneklerin hepsinin amacı birdir; ama kullandıkları taktik ve araçları değişiktir.
Kıyâmet gününde bu maddeci sapıkların gerçeği öğrenmesinin hiçbir anlam ve yararı olmayacak ve gerçeği görmek hiç birine rahmet penceresi açmıyacaktır. Zira önemli olanı, dünyada iken bunları anlayıp inanmak ve ona göre dönüş yapıp Hakk’a teslimiyet göstermektir.
28. âyetle, kâfirlere uydu olanlar ciddi şekilde uyarılmakta ve kıyâmet gününde o gibilere hazırlanan İlâhî ceza tablosu en duyarlı ve yönlendirici şekilde ortaya konmaktadır.
O bakımdan dünya hayatında insana verilen fırsatı zamanında ve en iyi şekilde değerlendirebilmek için, her şeyden önce dindar, ahlâklı, fazîletli ve bilgili bir çevre seçmemiz şarttır. Edineceğimiz dost ve arkadaşların olumlu ve olumsuz tesirlerini hiçbir zaman gözardı etmememiz gerekmektedir. Zira insan yer aldığı çevre ve toplum bünyesinde -eğer temelde sağlam imân, kök salan bir ahlâk yoksa- kendi benliğini kaybedebilir.
Bunun için Cenâb-ı Hak, özellikle şüphecileri ve inkârcı grupları uyararak, İlâhî rahmetinden tecelli eden şu bilgiyi vermektedir: «(Kıyâmet gününde) o küfredenler diyecekler ki: «Ey Rabbimiz! Cinlerden ve insanlardan bizi saptıranları göster ki onları ayaklarımızın altına alalım da aşağılardan olsunlar. »
ÂYETLER ARASINDA BAĞLANTI
Yukarıdaki âyetlerle, dünya hayatının amaç ve hikmetinden uzaklaşıp kötüleri dost ve yandaş edinen sapıklar için âhirette hazırlanan azap tablosu gözler önüne konuldu. Okunan Kur’ân sesini bile dinlemeye tahammül edemiyen inkârcı azgınlar uyarılarak ölmeden önce Hakkʹa yönelmeleri istendi.
Aşağıdaki âyetlerle, kendini inkâr fırtınasından uzak tutup imân havası içinde hayatını düzene sokan müʹminlere, ölümleri anında inen rahmet meleklerinin verdiği müjde konu ediliyor. Âhiret’te o müʹminlere en güzel şeylerin hazırlandığı bildirilerek daha iyi amelde bulunmaları tavsiye ediliyor.