Ra'd Suresi 5-7. Ayet — Tefsir

Ayet sayfasına git →

وَاِنْ تَعْجَبْ فَعَجَبٌ قَوْلُهُمْ ءَاِذَا كُنَّا تُرَابًا ءَاِنَّا لَفِي خَلْقٍ جَدِيدٍ اُو۬لٰٓئِكَ الَّذِينَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ وَاُو۬لٰٓئِكَ الْاَغْلَالُ فِي اَعْنَاقِهِمْ وَاُو۬لٰٓئِكَ اَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ وَيَسْتَعْجِلُونَكَ بِالسَّيِّئَةِ قَبْلَ الْحَسَنَةِ وَقَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِمُ الْمَثُلَاتُ وَاِنَّ رَبَّكَ لَذُو مَغْفِرَةٍ لِلنَّاسِ عَلٰى ظُلْمِهِمْ وَاِنَّ رَبَّكَ لَشَدِيدُ الْعِقَابِ وَيَقُولُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْلَا اُنْزِلَ عَلَيْهِ اٰيَةٌ مِنْ رَبِّهِ اِنَّمَٓا اَنْتَ مُنْذِرٌ وَلِكُلِّ قَوْمٍ هَادٍ

6.

Eğer şaşacaksan, asıl şaşılacak olan onların, "Biz toprak olunca yeniden mi yaratılacakmışız?" demeleridir. İşte bunlar Rablerini inkar edenlerdir. İşte onlar boyunlarına demir halkalar vurulanlardır ve işte onlar cehennemliklerdir. Onlar orada ebedi kalacaklardır.

Diyanet İşleri

6.

Bir de senden, iyilikten önce kötülüğün acele gelmesini istiyorlar. Oysa onlardan önce ibret alınacak birçok azap gelip geçmiştir. Şüphesiz Rabbin, insanların zulümlerine rağmen bağışlama sahibidir. Bununla beraber Rabbinin azabı pek şiddetlidir.

7.

İnkar edenler, "Ona Rabbinden bir mucize indirilseydi ya!" diyorlar. Sen ancak bir uyarıcısın. Her kavim için de bir yol gösteren vardır.

Celal Yıldırım (İlmin Işığında Asrın Kur'an Tefsiri)

%100

MEÂLİ:

5- Eğer şaşıyorsan, asıl şaşılacak şey, onların: «Biz toprak olunca mı yeni bir halk (canlı yaratık) olacağız? » sözüdür. İşte bunlar Rablarını tanımadılar ve bunlardır boyunlarında demir halka olanlar! İşte bunlardır Cehennem yârânı. Orada devamlı kalıcılardır bunlar.

6- (İnkârcı azgınlar) senden iyilikten önce kötülüğün (gelmesini) ace­le isterler. Halbuki onlardan önce ibretli misâl teşkil edecek nice cezâlar gelip geçmiştir. Şüphesiz ki, Rabbin insanlara, işledikleri zulümlerine kar­şı yine de mağfiret sâhibidir ve şüphesiz ki Rabbin cezâsı pek şiddetlidir.

7- O inkâra sapanlar diyorlar ki: «Oʹna (Muhammedʹe) Rabbinden bir mu’cize, bir açık belge indirilseydi ya.. » Sen ancak bir uyarıcısın ve her kavim (ve millet) için yol göstericisindir.

İLGİLİ HADÎSLER

«Şüphesiz ki, siz başaçık, çıplak ve sünnetsiz bir halde (diriltilip) Rab­bınıza kavuşacaksınız. » (Buharî/enbiyâ: 8, 48- Tirmizî/tefsîr: 80- Nesâî/cenâiz: 118, 119. İbn Mâce/zühd: 33- Dâremî/rikak: 80, 82- Ahmed: 1/220, 223, 229, 235, 253, 398- 6/55)

«Doğrusu, ey insanlar! sizler Allahınıza başaçık, çıplak ve sünnetsiz bir halde haşrolunacaksınız. İlk yarattığımız gibi, sizi tekrar (diriltip) kaldı­racağız. Bu bizim üzerimize bir vaʹddır ve elbette biz (o va’dımızı) yerine getireceğiz. » (Buharî/enbiyâ: 8, 48- Tirmizî/tefsîr: 80- Nesâî/cenâiz: 118, 119. İbn Mâce/zühd: 33- Dâremî/rikak: 80, 82- Ahmed: 1/220, 223, 229, 235, 253, 398- 6/55)

«İnsanlar kıyâmet günü (dirilip) çıplak ve yalınayak haşrolunacaklar. »

Bunun üzerine Ümmu Seleme (R. A. ) sordu:

- Vay, utanç yerlerimiz (ne olacak), birbirimize mi bakıp duracağız?!

Resûlüllâh (A. S. ) ona şu cevabı verdi:

- İnsanlar o gün için meşguldürler.

- Meşguliyetleri ne olacak?

- Amel sahifeleri açılacak; içlerinde iyilikten ve kötülükten küçücük karıncanın başı, hardal tanesi kadar ne varsa hepsi tartılacak. (İşte meş­guliyet bu olacak). (Taberânî el-Evsat’ta: Ümmü Seleme (R. A. ) dan)

«İnsanlar kıyâmet günü (dirilip) üç sınıf halinde haşrolunacaklar:

1. Yaya yürüyenler.

2. Binek üzerinde gelenler.

3. Yüzükoyun sürünüp gelenler. »

Bunun üzerine soruldu:

- Yüzükoyun nasıl sürünüp gelebilecekler?

Resûlüllâh (A. S. ) cevap verdi:

- «Onları ayak üzerinde yürüten kudret, elbette yüzükoyun da yü­rütecektir. Onlar (bir zamanlar dünyada) yüzlerini her tümsekten ve di­kenden sakınırlardı, değil mi? » (Tirmizî: Hadisün hasenün - Ahmed: 4/447- 5/3)

ASIL ŞAŞILACAK ŞEY

«Eğer şaşıyorsan, asıl şaşı­lacak şey, onların: Biz toprak olunca mı yeni bir halk (canlı yaratık) ola­cağız?! sözüdür. »

Resûlüllâh (A. S. ) Efendimiz, Mekke’de ve çevresinde, hem putperest­lerin, hem kitap ehlinin yanında «el-Emîn» yani güvenilir bir kişi olarak bi­linip tanınırken, kendisine peygamberlik görevi verilince, yüzseksen dere­celik dönüş yapıp bu defa O’nu yalanlamaya başladılar. Resûlüllâh (A. S. ) Efendimiz onların bu anlayış ve davranışlarına şaşırdı. Allah da: «Asıl şaşılacak şey, onların: Biz toprak olunca mı yeni bir halk (canlı yaratık) ola­cağız? sözleridir. » Aynı zamanda o inkârcılara «Gökleri ve yeri kim yarat­tı? » diye sorulduğunda, «Allah... » derler. «Sizi ilk yaratan kimdir? » diye soru yöneltildiği zaman, yine cevap olarak, «Allah... » derler. Hayret değil mi? İlk yaratılışlarının İlâhî irâdeyle vücut bulduğunu kabul ettikleri halde, ikinci yaratılışı akıllarına bir türlü sığdıramayıp inkâr ediyorlar. Oysa ikin­ci yaratmak Allahʹa ağır mı gelecek? Bir an farzedelim ki, yaratmakta bir zorluk söz konusudur, o halde bu ilk yaratmak hususunda düşünülebilir. Kaldı ki, Cenâb-ı Hakk’a göre, zor, kolay diye bir şey yoktur. O bir şeyin ya­ratılmasını irâde ettiğinde ona «ol! » der, o da -sebepleri hemen oluşarak- oluverir.

Allah insanları Adem’den yarattığında değişmeyen bir üreme kanunu koyduğu gibi, öldükten sonra tekrar diriltmek için de yeni bir hayat kanu­nu koyamaz mı? İnsanların varlık alanında hiçbir örnek ve modelleri bu­lunmadığı halde, onları yoktan var kılan Allah, öldürdükten sonra, örnek ve modelleri ortada dururken tekrar yaratmaya gücü yetmez mi? Bunu inkâr etmek daha şaşılacak bir şey değil midir?

Şüphesiz ki, inkârcılar bu görüş ve anlayışlarından vaz geçmedikleri takdirde, kendilerine büyük bir haksızlık etmiş olurlar. Zira bizzat insan vücudu, o yaratanın sonsuz kudretinin en parlak damgasını taşımakta ve O’na ibâdet için yaratıldığını ilân etmektedir. Onu asıl gayesinden alıp baş­ka bir yöne döndürmek haksızlığın en kötüsü, nankörlüğün en fenasıdır. Kıyamet gününde bu haksızlık manadan maddeye dönüşerek sahibinin sır­tına yükletilir ve lâyık olduğu yere gönderilir.

SAPIK İNKÂRCILAR KÖTÜLÜĞÜN HEMEN GELMESİNİ İSTİYORLARDI

«Senden iyilikten önce kötülüğün (gel­mesini) acele isterler.. »

Mekkeli müşrikler bu isteklerinde samimi değillerdi. Sırf alay ve eğ­lence olsun diye bu kabil istekler izhar ederek Hz. Muhammed’i (A. S. ) üz­mekten ve O’na imân eden müʹminlerde birtakım yersiz şüpheler uyandır­maktan derin zevk alırlardı. Çünkü onlara göre, nasılsa bir azâp inmiyecekti. O bakımdan endişeye de mahal yoktu.

Onların bilmediği bir gerçek var, o da: Allah’ın ezelde hazırladığı plâ­nın ve uyguladığı proğramın şaşmazlığıdır. Bir şeyin, bir olayın belirlenmiş vakti ve saati, sebep ve ortamı oluşup ortaya çıkmayınca, sünnetullah hükmünü icra etmez. O bakımdan inkârlarını azgınlık ve haksızlıklarla bir­leştirdiler, belli bir çizgiye geldiklerinde, Allahʹın hükmü iner. Bunun en açık misallerini gelip geçen milletlerin ve kavimlerin tarihlerinde görmek­teyiz.

Azâbın hemen indirilmemesi, sünnetullaha bağlı bir konudur, demiş­tik. Geciktirilmesinin gerekçesi, Allah’ın rahmet ve mağfiretidir. İnkârcı in­kârından, azgınlar tuğyanlarından, ahlâksızlar tuttukları yoldan vazgeçer­ler diye, onlara mühlet verilmektedir. İlâhî rahmetin bu inceliğini anlamayıp inkâr ve tuğyanında ısrar edip duranlara gelecek olan azâp da o nis­bette ağır olur. İlgili âyetin son cümlesiyle inkârcılar uyarılmaktadır: «Ve şüphesiz ki Rabbin cezâsı pek şiddetlidir. »

PEYGAMBERDEN (A. S. ) HEMEN BÜYÜK BİR MUʹCİZE İSTERLER

«O inkâra sapanlar diyorlar ki: O’na (Muhammed’e) Rabbından bir muʹcize, açık bir belge indirilseydi ya. »

Daha önceki peygamberlerden de büyük mu’cizeler ortaya koymala­rı istenildiğini yine Kurʹânʹın beyânından öğrenmekteyiz. O çağlarda geli­şen bir ilim, göz ve gönül dolduran bir teknik olmadığından peygamberle­rin bir kısmı istenilen muʹcizeleri -Allah’ın izniyle- ortaya koymuşlar ve böylece isteklerinde samimi olanlarla olmayanları birbirlerinden ayırt et­me imkânına kavuşmuşlardı. Musa (A. S. )ın Asâʹsı, İbrahim (A. S. )ın ateşe atılması ve ateşin onu yakmaması, Nuh Peygamberin gemisi ve kopan tu­fan, bunlardan bir kaçıdır. Son peygamber Hz. Muhammed’e (A. S. ) gelin­ce: O, mu’cizeden ziyade ilim ve yüksek irfanla donatılarak gönderilmiş ve kendisine indirilen Kur’ân baştan sonuna kadar büyük mu’cizelerle dop­dolu olarak hazırlanmıştır. Bu bakımdan O, kâinat kitabının sahifelerini bir bir insanlıktan yana açıp onların düşüncelerine ve akıllarına seslenmiş, ilim adamlarına ip ucu vermek sûretiyle yol göstermiş, araştırıcılara ışık tutarak hareket noktalarını belirlemiştir. Çünkü O, artık kıyâmete kadar Allah’ın son mesajını teblîğ ile görevlendirildiğinden ilmi esas kabul ede­rek hareket etmiş, insan düşüncesine değer vererek görüş ufuklarını ala­bildiğine genişletmiştir. Hayatta iken bir kaç mu’cize göstermesi, sadece hak peygamber olduğunu kanıtlamaya yöneliktir. Çünkü o çağda Kur’ân’ın getirdiği bilimsel düzeydeki temel bilgileri, ana fikirleri putperestlerin an­layıp takdir etmesi düşünülemezdi. O bakımdan onları tatmin edecek ola­ğanüstü şeylere ihtiyaç vardı. Bugün artık mu’cizeye gerek yoktur, hem mümkün de değildir. Peygamberimizden sonra peygamber gönderilmiyeceğine göre, mu’cize de tecelli etmiyecektir. Kur’ân her yönüyle açık bir mu’cize olarak önümüzde duruyor. On beş asır önce getirdiği İlmî temel bilgiler, ana fikirler bütün açıklık ve berraklığıyla çağların ve medeniyet­lerin önünde yürümektedir. İlmî araştırmalar gerçekleri bulup çıkardıkça, Kur’ân’ı tasdîk etmekte ve beşer sözü olmadığını bir defa daha isbatla­maktadır.

SON PEYGAMBERİN İKİ ANA GÖREVİ

«Sen ancak bir uyarıcısın ve her kavim (ve millet)e yol göstericisin. »

İlgili âyetle, Resûlüllâh (A. S. ) Efendimizʹin insanlıktan yana bütün hiz­metleri iki ana çizgide toplanıyor:

1- İki hayatın amaç ve gayesine ters düşen yanlış ve tehlikeli yolda yürüyenleri uyarmak,

2- Doğru yolu göstermek, Allah ile kulları arasındaki engelleri kal­dırmak suretiyle insana muhtaç bulunduğu bilgi ve irfanı vermek..

Bunun için de göklerde ve yerde Allahʹın varlığına, birliğine, kudretinin sınırsızlığına delâlet eden binlerce âyet ve belgeyi insan düşünce ve ak­lıyla karşı karşıya getirmek gerekiyor. Hz. Muhammed (A. S. ) da bütün bunları belirtilen iki ana çizgi doğrultusunda kusursuz yerine getirmiştir.

Yoksa O, her istenileni anında ortaya koyma, harikulâde olayları peşpeşe sıralama ve kâinatta mutlak tasarrufa mâlik olduğu iddiasıyla sah­neye çıkma yetkileriyle gönderilmemiştir. Ancak Allah’ın bildirdiğini bil­miş, Oʹnun indirdiğini teblîğ etmiştir. Nitekim Kehf sûresinde Resûlüllâh (A. S. ) Efendimiz’in de diğer insanlar gibi bir beşer olduğu şöyle belirtil­mektedir: «De ki: Ben de ancak sizin gibi bir insanım, (şu farkla ki) ilâhı­nızın tek bir ilâh olduğu bana vahyolundu. Artık kim Rabbına kavuşmayı arzu ederse, iyi-yararlı amelde bulunsun ve Rabbına ibâdette hiç bir or­tak tutmasın. » (Kehf Sûresi: 110)

ÂYETLER ARASINDA BAĞLANTI

Yukarıdaki âyetlerle, insan aklını ve düşüncesini doğruya yönlendire­cek, göklerde ve yerde bunca delil ve belgelere rağmen, hâlâ öldükten sonra dirilmeye inanmayanların düşünce ve anlayışı hayretle karşılandı. Va’dolunan azabın hemen inmesini isteyenlerin arzularına göre İlâhî kanun­ların ve hükümlerin değişmiyeceğine işâret edildi. Hz. Muhammed’e (A. S. ) büyük bir mu’cize indirilmeli değil miydi, diyenlere, Peygamber’in (A. S. ) asıl görevinin neler olduğu hatırlatıldı.

Aşağıdaki âyetlerle, Allahʹın ilminin ve kudretinin her şeye nüfuz et­tiği anlatılarak ana rahminde oluşan ceninin gelişme safhalarını en ince ayrıntılarına kadar bildiği, bir misal olarak ekleniyor. Sonra da gizli, açık hiç bir şeyin Allah’ın ilminin ve tasarrufunun dışında olmadığı açıklanarak, Allah hakkında bilinmesi gereken temel bilgilerden biri öğretiliyor.