MEÂLİ:
9- Bunlardan önce Nûh kavmi, Nûhʹu yalanladı; kulumuzu yalanladılar da «delidir» dediler ve (o kadar üzerine vardılar ki, Nûh dâvetinden) vazgeçirildi.
10- O da Rabbına yalvarıp, «yenilgiye uğradım, bana yardım et! » diye duâ etti.
11- Bunun üzerine göğün kapılarını sağnak halinde boşanan su ile açıverdik.
12- Yerden de göz göz sular fışkırttık. Böylece sular, mukadder olan bir hükmün gerçekleşmesi üzerine birleşti.
13- Biz, Nuh’u tahtalar ve çivilerle yapılı gemiye yükledik.
14- Nankörlük ve inkâr edilen kimseye (Nûhʹa) bir mükâfat olmak üzere verdiğimiz gemi, gözetim ve denetimimiz altında yüzüp yol alıyordu.
15- And olsun ki biz, o gemiyi bir âyet (açık belge ve tarihî bir ibret) olarak bıraktık. Acaba öğüt ve ibret alan var mıdır?
16- Benim azâbım ve uyarılarım nasılmış (bir görün)?
17- And olsun ki biz, Kurʹânʹı öğüt ve ibret için kolaylaştırdık. Öğüt ve ibret alan var mıdır?
18- Âd da (peygamberlerini) yalanladı. Benim azâbım ve uyarılarım nasılmış (bir görün)?
19- Biz, gerçekten onların üzerine, uğursuzluğu devam eden bir günde ortalığı alt-üst eden şiddetli bir rüzgâr gönderdik ki,
20- 21- İnsanları bulundukları yerden söküp atıyordu da her biri sanki kökünden devrilen birer hurma kütüğüne benziyordu. Benim azâbım ve uyarılarım nasılmış (bir görün)?
22- And olsun ki biz, Kur’ân’ı öğüt ve ibret için kolaylaştırdık. Öğüt ve ibret alan var mıdır?
23- Semûd kavmi de (yapılan) uyarıları yalanladı.
24- «Bizden bir adama mı uyacağız? O takdirde biz, sapıklık, sıkıntı ve delilik içinde kalırız.
25- Aramızdan kitap ona mı verilmiş?! Hayır O, çok yalancı şımarığın biridir» dediler.
26- Yarın kimlerin çok yalancı şımarıklar olduğunu bileceklerdir.
27- Şüphesiz ki, onları çetin bir sınavdan geçirmek için o dişi deveyi gönderdik ve (Sâlih Peygamberʹe) «sen onları gözetle ve sabırlı ol!
28- Suyun aralarında belli bir sıraya göre taksim edildiğini haber ver.. Herbiri su alış sırasına hazır bulunsun. » (dedik).
29- Bu uyarıya rağmen (bir azgın gözü dönmüşe) arkadaşları seslendiler; o da silahını kullanarak deveyi düşürüp kesti!
30- Benim azâbım ve uyarılarım nasılmış (bir görün)?
31- Hakikat biz, üzerlerine bir tek haykırış salıverdik, onlar da, davar ağılındaki kuru ot gibi oldular.
32- And olsun ki, biz Kurʹânʹı öğüt ve ibret için kolaylaştırdık. Öğüt ve ibret alan var mıdır?
33- Lût kavmi de yapılan uyarıları yalanladı.
34- 35- Bunun için biz, üzerlerine taş (yağdıran bir yanardağ belâsı) gönderdik; ancak Lût âilesini katımızdan bir nîmet olarak seher vakti kurtardık. İşte şükredeni biz böyle mükâfatlandırırız.
36- Ve and olsun ki, Lût, onları bizim şiddetli tutup kahretmemize karşı uyardı; ama onlar, bu uyarılarda şüphe edip inâtlarını sürdürdüler.
37- And olsun ki onlar (o ahlâksız cinsel sapıklar), Lûtʹun konuklarına sataşmak için devamlı Oʹna gidip geldiler. Bu yüzden onların gözlerini silme kör ettik de «tadın azâbımı ve uyarılarımı! » (dedik).
38- 39- And olsun ki, bir sabah devam eden bir azâp onlara geliverdi. «Tadın azâbımı ve uyarılarımı! » (dedik).
40- And olsun ki biz, Kurʹânʹı öğüt ve ibret için kolaylaştırdık. Öğüt ve ibret alan var mıdır?
NUH KAVMİNİN HAKKI YALANLAMASI
«Bunlardan önce Nuh kavmi, Nuh’u yalanladı; kulumuzu yalanladılar da «delidir» dediler ve (o kadar üzerine vardılar ki, Nuh dâvetinden) vaz geçirildi. »
Kalpleri uyandırmak, kafaları aydınlatmak için Ay’ın ikiye bölünme mu’cizesi ve inkârcıların o olaya «sihir» demeleri açıklandıktan sonra, daha önce gelip geçen inkârcı azgın kavimlerin kıssalarından uyarıcı, yönlendirici ve ibretli safhalara geçildi.
Nuh Peygamberʹin (A. S. ) uzun yıllar devam eden teblîğ, irşat ve uyarısı bir bakıma istenilen olumlu sonucu vermemiştir. Üstelik kavmi o büyük peygamberi yalancı saymakla da kalmamışlar, onu ölümle tehdît edip irşâd görevinden alıkoyacak kadar ileri gitmişlerdi. (Bilgi için bak: Şuârâ Sûresi: 116. âyetin tefsiri.)
Mekkeli’ler de Resûlüllâh (A. S. ) Efendimizʹin teblîğini yalanlayıp Ona «deli» ve «büyücü» diyecek kadar ileri gitmişlerdi. Sonra da Ona imân edenlere saldırıp işkence ve haksızlıkta bulunmuşlar ve Hz. Peygamber’in (A. S. ) vücudunu ortadan kaldırmayı tasarlamışlardı.
Nuh (A. S. ), denediği bütün yol ve metotlardan olumlu sonuç alamayınca, kavminin doğru yolu seçmesinden ümidini kesmiş ve aldığı vahiy gereği, onların imân etmiyeceklerini öğrenmiş idi. (Bilgi için bak: Hûd Sûresi: 36. âyetin tefsiri) Bu durumda Allah’ın yardımını istemekten başka çaresi kalmamış ve o sebeple inkârcı azgınların yok edilmesini Allahʹtan dilemişti. (Bilgi için bak: Nahl Sûresi: 26. âyetin tefsiri)
Resûlüllâh (A. S. ) Efendimiz ise, Mekkeli’lerden ümit kesmemiş, İlâhî hükmün ıslâh edip yönlendirici mahiyette ineceğine kendini inandırmıştı. Zaten konuyla alâkalı âyetlerin anlatımından ve yapılan işâretlerden de bu husus anlaşılıyordu. Nitekim sonuç muslihane oldu; Mekkeli müşriklerin çoğu İslâm’ı din olarak seçmek suretiyle geçmişlerinin üzerine sünger çekmiş oldular.
GÖĞÜN KAPILARININ AÇILMASI
«Bunun üzerine göğün kapılarını sağnak halinde boşanan su ile açıverdik. »
Sağnak halinde ve halkın deyimiyle «testiden boşanırcasına» yağmur yağdı. O bakımdan göğün kapılarının açılması, temsîlî ve mecazîdir ve yağan yağmurun âdetin üstünde boşanırcasına inmesi demektir. Yeryüzü de o sırada birçok kaynaklarıyla harekete geçirilmiş; derken sular birleşip önüne geçilmez bir tufan halini almıştır.
Şüphesiz bu olay, ezelde İlâhî ilim ve takdirle plânlanan bir uygulamadır ki değişmesi veya hatâ yapması söz konusu değildir. Zira Allahʹın ilmi ve takdîri mümkün değil yanılmaz.
GEMİNİN ANA MALZEMESİ
«Biz, Nuhʹu tahtalar ve çivilerle yapılı gemiye yükledik. »
Burada gemi yapımında iki ana malzemeden söz edilmektedir. Biri «levhalar», diğeri «disar»ın çoğulu «düsûr»dur.
«Levha»nın çoğulu olan «elvâh», levha haline getirilmiş madenî veya ahşap madde demektir. O bakımdan biz âyetin meâlinde buna karşılık «tahta levhalar» sözünü kullandık. Bununla beraber, demir madeninin tarihinin çok gerilere uzandığına bakılırsa o levhaların madenî olması da düşünülebilir.
Düsûr: Ahşap ve madenî çivilere, perçinlere denildiği gibi, geminin göğüs kısmına da denildiği vakidir. Zira «desere» fiilinin masdarı olan «ders» göğüsleyip savmak anlamına gelir. Ayrıca kenetleyip bağlama işinde kullanılan halata da delâlet ettiği bilinmektedir. Aynı zamanda geminin tahtalarını birbirine kenetleyen halat mânasına geldiği de tesbit edilen manalarından biridir. Nitekim Sıhah-i Cevherîʹde, tekili «disar» olan «düsûr», geminin levhalarını birbirine sıkıştırıp kenetleyen urgan olarak açıklanmıştır.
Böylece Nuh (A. S. )ın yaptığı geminin ahşap veya madenî levhalardan ve bu levhaları birbirine bağlayıp sıkıştıran çivilerden veya perçin ve kalınca urgandan yapıldığı; suyu yarıp rahatlıkla seyretmesini sağlayan kuş göğsüne benzer bir göğüsten oluştuğu ortaya çıkıyor.
GEMİNİN TARİHÎ BİR BELGE OLARAK BIRAKILMASI
«And olsun ki biz o gemiyi bir âyet (açık belge ve tarihî ibret) olarak bıraktık.. »
Nuh (A. S. )ın İlâhî gözetim altında inşa ettiği geminin, Ondan sonrakilere ibret ve öğüt olsun diye bırakıldığı açıklanmaktadır. Ancak günümüze kadar çürümeyip kaldığı pek söylenemez. Bazı senedi olmayan rivâyetlere göre: Cenâb-ı Hakkʹın bu gemiyi uzun yıllar ve asırlar Irak ve Suriye sınırı yakınında Cizreʹnin kuzeydoğusunda yer alan Cudi Dağıʹnda veya Dicle ve Fırat vâdisinde, yani Yukarı Mezopotamya’da koruduğu söylenmektedir.
Müfessir Kurtubî ile Müfessir el-Merağî de buna yakın rivâyete yer vermiş ve el-Cezira’da Bakırdâ adlı yerde korunduğuna değinmişlerdir. (Bilgi için bak: Tefsîr-i Kurtubî: 17/133- Tefsîr-i Merâğî: 27/84)
Ama günümüze kadar gerek Ararat (Ağrı) dağında, gerekse Cudi Dağı’nda ve sözü edilen kesimde bütün araştırmalara rağmen olumlu bir sonuç elde edilememiştir. Bununla beraber bir gün fosilleşmiş şekline rastlanılabilir. Zira böyle bir geminin inşa edildiği hem Tevrat’ta, hem Kurʹânʹda, hem Barnabas İncilʹinde, hem de Hadîslerde açıklanmıştır. O bakımdan olay ve gemi hakkında her hangi bir şüphenin yeri ve anlamı yoktur.
Hûd ve Ankebût sûrelerinde de bu tarihî olaya geniş yer verilerek aydınlatıcı bilgiler ortaya konmuştur. Ancak Ankebût Sûresi 15. âyette gemiden söz edilirken, «onu bir ibret ve belge kıldık» buyurulurken, konumuzu oluşturan âyette ise, «And olsun ki biz onu âyet (açık belge ve tarihî bir ibret) olarak bıraktık» buyurulmakta ve böylece Ankebût Sûresiʹndeki âyet biraz daha açıklanmaktadır.
Buna rağmen öğüt alan var mıdır? Cenâb-ı Hak, 15. âyetin son bölümüyle, insanların nankörce tutumuna ve eşyaya ibretle bakmadıklarına değinmekte ve «Acaba öğüt ve ibret alan var mıdır? » buyurmak suretiyle öğüt alanların pek az olduğuna işâret etmektedir.
ÂD KAVMİ’NİN HÛD PEYGAMBERİ YALANLAMASI
«Âd da (peygamberlerini) yalandı. Benim azabım ve uyarılarım nasılmış (bir görün). »
Nûh Kavmi’nden sonra Âd Kavmi, kendilerinden önce inkârcı azgınları, putperest inatçıları kahreden tufan olayından öğüt ve ibret almadılar. Kendilerine yol gösterip uyarıcı olarak gönderilen Hûd Peygamberʹe (A. S. ) iltifat etmediler ve yaptığı teblîğatı yalanlayıp hakkı, bütün güçleriyle ve inatlarıyla red ve inkâr ettiler. Böylece estirilen İlâhî hidâyet ve rahmet havasına karşı gönül ve vicdan kapılarını kapadılar; zulüm, tuğyan, saldırı, haklara tecavüz ve ahlâksızlıkta çok ileri gittiler; derken İlâhî hüküm indi. Azabı gerektiren sebepler harekete geçirildi; Öyleki önünde durulmaz şiddetli kasırga, uğursuz saydıkları bir günde onları birer hurma kütüğü gibi yerden yere çarpıp yok etti. Fizikî kuvvetlerine mağrur olan bu kavim, Allah’ın sınırsız kudretini anlayamadılar ve sünnetullah gereği hüküm inince artık anlamalarının bir yararı olmadığını az-çok farkettilerse de bu onlar için kurtarıcı bir dönüş kabul edilemezdi. Zira İlâhî kanun ve hükümler değişmez. Vakti gelince onu geri çevirecek bir kuvvet bulunmaz.
Hâ-Mîm Secde Sûresinde ve el-Hakka Sûresinʹde bu kasırganın yedi gece, sekiz gün devam ettiği açıklanmaktadır. O halde onların uğursuz saydıkları gün diye çevrisini yaptığımız «yevmi nahs»den maksad, 24 saatlik bir zaman parçası değil, yedi, sekiz günü kapsayan geniş bir zaman kavramıdır. Zira «yevm» kavramının üç manaya delâlet ettiği bilinmektedir ki, belirttiğimiz mana onlardan biridir.
Mekkeli müşrikler de inkâr ve azgınlıkta ileri gittiklerinden, sıkıntılı günler onları beklemekte idi. Yakın gelecekte kasırga misâli gelecek olan İslâm ordusunun satveti önünde kudret ve saltanatlarını kaybedeceklerdi. Kur’ân özellikle Âd Kavmiʹnin yıkılıp yok edilmesini uyarıcı bir misal olarak hatırlatmakta ve inkârcıların hakka dönmelerinde kendilerinden yana büyük yararların söz konusu olduğuna işâret etmektedir.
İNSANLAR ÖĞÜT VE İBRET ALSINLAR DİYE KUR’ÂN KOLAYLAŞTIRILMIŞTIR
«And olsun ki biz, Kurʹânʹı öğüt ve ibret almak için kolaylaştırdık. Öğüt ve ibret alan var mıdır? »
Kur’ân-ı Kerîm, öylesine bir kelime dizisine ve cümle konumuna; lâfız ve mâna zincirine; akıcılık ve çekicilik uslûbuna sâhiptir ki, beşer gücünü aşmakta ve bir benzerinin ortaya konulmasının mümkün olmadığını her âyetiyle ilân etmektedir. Aynı zamanda berraklık ve ahengiyle; letafet ve inceliğiyle; kalplere ve kafalara neşter vurmasıyla; duygu ve düşünceleri yönlendirmesiyle; vicdanları serinletmesiyle gönüllerde taht kurma kudretini taşımakta; hafızalarda arşivlenmeye geniş imkân veren bütün özellikleri beraberinde getirmektedir.
Bu hikmete dayalı olarak on beş asırdan beri Onu ezberleyip hafızasına nakşedenler birbirini izlemekte; tek harf ve kelimesine bir halel getirmeden Onu kalplerinde koruyanların sayısını tesbit etmenin imkânsızlığı her çağda kendini göstermektedir.
Dünya tarihinde hiçbir kitap böyle bir mazhariyete erişememiş; hiçbir eser bu kadar kolay ezberlenememiştir. Çünkü o, insan sözü değil, bütünüyle Allah kelâmıdır.
SEMÛD KAVMİ VE SÂLİH (A. S. )
«Semûd Kavmi de (yapılan) uyarıları yalanladılar. «Bizden bir adama mı uyacağız? O takdirde biz sapıklık, sıkıntı ve delilik içinde kalırız» dediler.. »
Arap Yarımadası’nda Hicr yöresinde yaşayan Semûd Kavmi, hakka karşı gelip İlâhî buyrukları teblîğ ile görevli Sâlih Peygamberi dört maddeyle suçladılar ve böylece onu hâşâ tam bir yalancı ve düzenbaz olarak ilân ettiler:
1- Bizden bir adama uyacağız, öyle mi?
2- Böyle bir adama uyarsak hem sapıtır, hem de aklımızı yitirmiş oluruz.
3- Aramızda kala kala semavî buyruk buna mı indirilmiş?!
4- Hayır o, çok yalancı şımarığın biridir.
Bu suçlamalar, küçümsemeler Semûd Kavmiʹne çok pahalıya mal oldu. Faturasını çok ağır ödediler. Bir haykırışla tuz buz olup yeryüzünden silindiler.
Mekkeli müşrikler de Hz. Muhammed’i (A. S. ) benzeri sözlerle, farklı ifadelerle suçluyor ve teblîğ ettiği İlâhî buyrukları sert şekilde red ve inkâr ediyorlardı. Öyle ki, hiçbir belge ve muʹcizeye inanmıyor; olanca güçleriyle bâtılı savunuyorlardı.
Semûd Kavmi’nin kulaklarının zarını patlatan, kalplerini yerinden oynatan o müthiş haykırışın bir benzeri, Mekkeliʹlere de yönelebilirdi. Nitekim çok geçmeden Hz. Muhammed (A. S. ) Melek Cebrâilʹin desteğinde on binin üstünde mücahid bir orduyla Mekke vâdisini çınlattı. Allahu Ekber sesi müşriklerin hem kalp, hem de kafa kulaklarının zarını patlatıp yüreklerini hoplattı ve kısa bir süre içinde küfür ve azgınlığı baş aşağı getirip putperestliğe son verdi. Ne var ki, Mekkeli müşriklerin çoğu imân edeceklerinden dolayı Cenâb-ı Hak onları yok etmedi.
Bu tablo her çağda ortaya çıkabilir. Yeter ki mü’minler «Tevhîd İnancı» odağında kenetlenmiş olsunlar.
DEVE MU’CİZESİ
«Şüphesiz ki onları çetin bir sınavdan geçirmek için o dişi deveyi gönderdik ve (Sâlih Peygambere) «sen onları gözetle ve sabırlı ol! » (dedik).
Semûd Kavmi’nin azgınlık ve şirretlikleri bardağı taşırınca, İlâhî hükmün inmesi mukadder oldu. Son olarak «deve mu’cizesi» istediler. Arzuları doğrultusunda bir dişi deve mu’cizesi tecelli etmesine rağmen, sözlerinde durmadılar ve deveyi devirip öldürdüler. İçtiği sudan fazla süt veren mu’cize anlamındaki devenin zuhuru da tesir etmeyince, her şey bir anda olup bitti.
Resûlüllâh (A. S. ) Efendimizʹin ortaya koyduğu, başta Kur’ân olmak üzere birçok âyet ve muʹcizelere «sihir» diyen Mekkeli müşriklere mühlet verildi. Zira yakın gelecekte çoğu imân edip İslâm dairesine girecekti. Semûd Kavmi’nin önlerinde böylesine açık bir hidâyet kapısı yoktu; kalpleri tamamen kararıp haktan uzaklaşmışlardı. O bakımdan çer-çöp olup gittiler.
LÛT (A. S. ) VE SODOMLU’LAR
«Lût Kavmi de yapılan uyarıları yalanladılar. Bunun için biz, üzerlerine taş (yağmuru yağdıran bir püskürük) gönderdik. Ancak Lût ailesini katımızdan bir nîmet olarak seher vakti kurtardık.. »
Dünya tarihinde benzerine pek az rastlanan bir hayasızlığı kendi aralarında yaygınlaştırıp ona meşrûilik kazandıran Lût Kavmi, yapılan bütün uyarı ve tehditlere kulaklarını tıkadılar. Ülkelerine uğrayan yabancılara bile cinsel sapıklık doğrultusunda saldıracak kadar gözleri kararmış, kalpleri körelmişti. İnsan suretine girip Lût Peygamber’e (A. S. ) gelen görevli meleklere bile sarkıntılık yapmaya yeltendiler. Eşi dışında kalan Lût âilesinin, İlâhî nîmete lâyık görülüp Sodomʹu seher vaktine doğru terketmeleri emrerildi. Arkasından gelen melekler tabii sebepleri harekete geçirmek suretiyle yanar dağdan lavlar ve püskürükler yükselmeye başladı. Kısa bir süre içinde şehri belirsiz hale getirdi.
Mekkeli müşriklerin hayâsızlığı daha başka idi. Onlar inkârlarını inatla, inatlarını gurur ve tuğyanla birleştirip ardı-arkası kesilmeyen haksızlıklar sergilediler. Yakın gelecekte kahir ekseriyeti imân edeceğinden, Cenâb-ı Hak onları helâk etmedi. Mekkeʹnin fethedilmesiyle putperestliğe ve azgınlığa son verildi.
Kur’ân, bütün bu kıssaları ve olayları kolaylaştırıp ibretli ve öğütlü safhalarıyla anlatmak suretiyle duygu ve düşünceleri yönlendirmektedir.
LÛT PEYGAMBER’İN (A. S. ) KONUKLARINA SATAŞMAK İSTEYENLER
İnsan suretine girip Lût Peygambere gelen meleklere sataşmak isteyen kâfir sapıkların gözleri silme kör olmuştur. Zira meleklere kötü niyetle dokunmak mümkün değildir. Nurdan yaratılan o şerefli varlıklar, bütünüyle hayat ve enerji kaynağıdırlar. İlâhî izin ve inayetle dokundukları yerde hayat ve sağlık başlar; ilâhî gazapla dokundukları yerde hayat söner.
ÂYETLER ARASINDA BAĞLANTI
Yukarıdaki âyetlerle, imânla inkâr arasında sürüp gelen mücadele konu edildi. Mekke’de çok sıkıntılı günler geçiren müʹminler teselli edilerek, İlâhî gazaba çarptırılan dört azgın milletin âkibeti üzerinde durularak uyarıcı, ibret verici safhalarına değinildi.
Aşağıdaki âyetlerle, İlâhî uyarılara kalplerinin penceresini açmayan Fir’avn ve ailesinin tutumu üzerinde duruluyor ve İlâhî kudretin kahredici pençesiyle nasıl yok edildikleri anlatılıyor. Sonra da yaşamakta olan inkârcı sapıklar uyarılarak, tarihî olayları iyice sebep ve hikmetleriyle incelemeleri dolaylı şekilde telkin edilerek hatırlatılıyor.