MEÂLİ:
141- Semûd (kavmi) de peygamberleri yalanladılar.
142- Hani kardeşleri Sâlih onlara dedi ki: «Artık (putlara tapmaktan, Hakkʹı inkâr etmekten) sakınmaz mısınız?
143- Şüpheniz olmasın ki ben sizin için güvenilir bir peygamberim.
144- Artık Allahʹtan korkun ve bana uyun.
145- Buna karşı sizden bir ücret istemiyorum; benim (hizmetimin) mükâfatı ancak âlemlerin Rabbına aittir.
146-147-148- Şu bulunduğunuz yerde; bağlar ve bahçelerde; pınarlar başında, ekinler içinde, gönül çekici salkım hurmalıklarda güven içinde kendi halinize bırakılacak mısınız?
149- Dağlardan da ustaca sayılacak şekilde (fakat) şımarıkça evler yontuyorsunuz; (bunun böyle devam edeceğini mi sanıyorsunuz? Hayır aldanıyorsunuz).
150- Artık Allahʹtan korkun, bana itaât edin.
151- 152- Yeryüzünde fesat çıkarıp orada dirlik-düzenlik getirmeyenlerin; inkâr ve azgınlıkta aşırı gidenlerin emrine uymayın. »
153- Dediler ki: «Herhalde sen büyüklenenlerden birisin.
154- Sen de ancak bizim gibi bir insansın; eğer (iddiânda) doğrulardan isen haydi bize bir açık belge, bir muʹcize getir. »
155- Sâlih, «işte (belge ve muʹcize olarak) bir dişi deve! Su içme sırası, (bir gün) onun, belirli bir gün de sizindir.
156- Sakın ona kötü (niyetle) dokunmayın; sonra büyük bir günün azâbı sizi yakalar» dedi.
157- Buna rağmen onlar o deveyi (bacaklarına) vurup devirdiler, (inatla onu) kestiler. (Sonra da) pişmanlık duyarak sabahladılar.
158- O sebeple azâp onları yakaladı. Şüphesiz ki (bu olayda) bir ibret ve öğüt vardır; ama onların çoğu imân edenler olmadı.
159- Ve senin Rabbin şüphesiz ki yegâne üstündür, çok güçlüdür; çok merhamet edendir.
SEMÛD KAVMİ VE ÖĞÜT ALINACAK YANI
«Semûd (kavmi) de peygamberleri yalanladılar.. »
Hicaz yakınlarında Hicr yöresinde Asûr hâkimiyetinde yaşadığı söylenen Semûd Kavmi de Âd Kavmi gibi putlara tapan; Allahʹı ve âhireti inkâr edip tanımayan bir millet idi. Her millet ve kavme uyarıcı olarak peygamberler gönderildiği gibi, onlara da kendi aralarından doğruluğu, güvenilirliği, iyilik ve cömertliği; insanlara karşı sevgi ve merhametiyle tanınan ve bilinen Salih Peygamber uyarıcı olarak gönderilmiştir. Diğer peygamberlerin uyguladığı ve izlediği teblîğ ve irşat; uyarı ve müjdeleme metodunu o da uygulamıştır. Buna rağmen pek az kimse ona inanmış; çoğu ise dokuz kadar ahlâksız bozguncunun peşine takılarak Salih Peygamber’i (A. S. ) yalanlamışlar ve küfürde ısrar edip zulüm ve tecavüzlerde bulunmayı sürdürmüşlerdi.
Mekkeli müşriklerin Hz. Muhammedʹe (A. S. ) «büyülenmiş adam» dedikleri gibi, onlar da Salih Peygamberʹe (A. S. ) aynı şeyi söylemişlerdir. Mekkeliʹlerin, sırf alay olsun ve Hz. Muhammed (A. S. ) âciz kalsın da inananların gözünden düşsün diye durmadan akla, hayale gelmedik mu’cizeler istedikleri gibi, onlar da Salih Peygamberʹden (A. S. ) çok açık ve susturucu büyük bir mu’cize istemişlerdir.
Kur’ân, Semûd Kavmi’nin indirilen muʹcizeyi de inkâr ve reddettiğini belirterek, bundan dolayı kötü bir azâba uğratıldıklarını kaydetmektedir. O bakımdan Mekkeliʹler bir defa daha uyarılıyor; kâinatın muʹcizelerle dolu olduğuna işâretle, aklını ve idrâkini kullanabilen kimselerin muhteşem İlâhî nizam karşısında başka bir mu’cizeye gerek duymayacaklarına kapalı bir anlatımla temas ediliyor. Zira istedikleri mu’cize indirildiği halde inanmazlarsa artık iş bitmiş, dönüşü mümkün olmayan çok sakıncalı bir yola girilmiş sayılır ve Semûd Kavmi’nin o yüzden İlâhî azâba uğratıldıkları gibi Mekkeliʹlerin de uğratılacağı o zaman mukadder olur.
Semûd Kavmi’nin iki ayrı özelliğine ayrıca dikkatler çekiliyor:
a) Ovada cennet misali verimli topraklar üzerinde sayısı belirsiz nîmetlerden yararlandıkları; dağlık kesimde ise kayaları yontarak barınaklar, sığınaklar yaptıkları,
b) O nedenle adı geçen kavmin ziraat ve sanatta hayli ileri oldukları anlaşılıyor.
İSTEDİKLERİ MU’CİZE’NİN GERÇEKLEŞMESİ
«Sâlih, işte (belge ve muʹcize olarak) bir dişi deve! Su içme sırası (bir gün) onun, belirli bir gün de sizindir. Sakın ona kötü (niyetle) dokunmayın; sonra büyük bir azap sizi yakalar... dedi. »
Semûd Kavmi, uyarıcı olarak ortaya çıkan Salih Peygamberʹin iddiasını doğrulayacak şekilde istenilen muʹcizeyi getirdiği takdirde ona imân edeceklerine söz vermişlerdi. Bunun üzerine, -çeşitli rivâyetlerden elde ettiğimiz bilgilere göre- içtiği sudan kat kat fazla süt veren olağanüstü bir deve ortaya çıkarıldı. Aynı zamanda halkın çok rağbet ettiği bir pınar suyundan bir gün o deve, bir gün de halk yararlanacaktı.
Böylece ortaya çıkarılan mu’cize deve birçok yönleriyle Allahʹın kudretini yansıtmakta, Oʹnun damgasını taşımaktaydı. Buna rağmen Semûd Kavmi sözlerinde durmadılar; ısrarlı uyarılara rağmen vurup deveyi öldürdüler. Küfür, inat, azgınlık ve haksızlığın son kertesine gelinince de İlâhî hüküm indi ve Semûd Kavmi bir varmış, bir yokmuş hikâyesine dönmüş oldu. Sadece ortada ibret ve öğüt alınacak kalıntıları gelip geçenlere «İşte Hakk’a karşı gelip inkâr ve zulümde bulunmanın hazin sonu! » diye fısıldamaktadır.
O halde tarihî eserleri, medeniyetleri inceleyenlere gereken en önemli bir konu da şudur: Hâlen kalıntılarına rastlanan o milletlerin yıkılıp yok olma sebeplerini bulup çıkarmak ve böylece tarihin tekerrür edeceğine inanmaktır.
Salih Peygamber ve Semûd Kavmi kıssasından mesajlar:
Nuh ve Hud Peygamberlerin (salât-ü selâm ikisine de olsun) kıssalarının baş kısmında geçen mesajlar burada tekrarlanır. Farklı olarak da şu mesajlara yer verilir:
1- İçinde bulunduğumuz refah günlerine aldanıp Allahʹı ve ikinci hayatı unutmamız veya red ve inkâr etmemiz çok büyük bir haksızlık sayılır. Yani kişi böylece kendine yazık etmiş olur. Zira geçici olanı amaç kabul edip asıl kalıcı olanı unutmak veya inkâr etmek sonunda büyük bir pişmanlık getirir.
2- Dağlarda kayaları yontup evler, sığınaklar yapmak ve böylece güven içinde bulunduğunu sanmak hiçbir kavme ölümsüzlük kapısını açmamış; İlâhî takdirin kapsamından dışarı çıkartamamıştır.
3- Yeryüzünde fesat çıkartıp, dirlik ve düzeni bozanlara; inkâr ve haksızlığı sanat edinenlere uymak, aynı kötülükleri benimsemek ve aynı suçları işlemek demektir. Bir ülke halkı kendini bu tehlikeli çizgiye getirdiği takdirde, yıkılıp yok olması için yeterli sebepler oluşmuş demektir.
4- Peygamberleri sıradan bir insan sanmak veya öyle kabul etmek büyük bir hatadır. Zira her peygamberin tutumu, yaşayışı, söz ve davranışları; öğüt ve tavsiyeleri hep ölçülü, yararlı, yol gösterici, fazîlet ve güven telkin edici, yönlendirici ve en güzel ahlâkî kuralları işleyicidir. Bu vasıfları bir hükümdarda veya bir kahramanda görmek mümkün değildir. Aynı zamanda peygamberin teblîğ ve irşat çizgisinde kişisel hiçbir çıkarı, arzusu da söz konusu değildir.
ÂYETLER ARASINDA BAĞLANTI
Yukarıdaki âyetlerle, Mekke’de çok çetin mücadele verip zulüm ve işkenceye maruz kalan mü’minler ve yaşamalarında sıkıntılı günler geçirmekte olan mü’minler teselli edilerek Semûd Kavmi’nin hazîn durumu misal verildi. Böylece zafer meşalesini yakma günlerinin yaklaştığına işâretle sabırlı hareket etmeleri tavsiye edildi.
Aşağıdaki âyetlerle, yeryüzünde benzerine ender rastlanan cinsel sapıklığın en çirkinini işleyen ve hariçten gelen tacir ve konuklara tecavüz edecek kadar gözleri dönen, Lût Peygamber’in gönderildiği millet konu ediliyor. Ahlâkını, fazîletini, güvenilirliğini yitiren bir kavim ya da milletin yaşama şansının kalmadığına işâret ediliyor ve dolayısıyla Mekkeli ahlâksızlar uyarılarak baş aşağı gelme günlerinin yaklaştığına kapalı şekilde atıf yapılıyor.