MEÂLİ:
116- O küfredenler var ya, şüphesiz ki ne malları, ne çocukları onları Allahʹtan hiçbir şeyle müstağni kılmaz (onları İlâhî azâbdan kurtaramaz). İşte onlar Cehennem ateşinin yakın dostlarıdır ve orada ebedi kalıcılardır.
117- Onların bu dünya hayatında harcadıklarının misâli, kendi kendilerine haksızlık eden bir kavmin ekinine dokunup mahveden kavurucu (ya da dondurucu) soğuk (ya da çok sıcak) bir rüzgarın misâli gibidir. Allah onlara zulmetmedi, ama onlar kendilerine zulmettiler.
İNİŞ SEBEBİ
İbn Abbas (R. A. ) diyor ki:
Medine Yahudilerinden Kurayza oğulları ile Nadir oğullarının ileri gelenleri, liderliğin tamamen Hz. Muhammed’e (A. S. ) geçmesini önlemek ve İslâm’ın te’sirini kaldırmak için mal toplayarak ciddi bir hazırlığa başladılar. Yukarıdaki âyetlerle onların bu tür teşebbüslerinin hiçbir yarar sağlamıyacağı açıklandı. (Lübabü’t-Te’vîl/Alaaddin Ali - Mefatihü’l-gayb/Razî)
inkârcıların bu uğurda harcadıkları her şey, soğuk ya da kavurucu sıcak bir rüzgarın mahvettiği ekine benzetilmiştir. Bedir ve Uhud Savaşları, kin ve intikam duygularıyla ortaya konulan bütün imkânların olumlu hiçbir sonuç vermediğini, Allah’ın va’dinin mutlaka yerine geleceğini birkez daha belgelemiştir. Bugün de İslâm âleminde müslümanlar Kur’ânʹın belirttiği üç mümeyyiz vasfı hakkıyla kendilerinde taşıyarak küfre karşı çıksınlar, sonuç sadece mü’minlerin lehine tecelli edecektir.
Ebû Süfyan’ın da bu konuda öteden beri hazırladığı mal ve insan gücü sonunda mahvolup gitti. Hak üstün geldi. Bâtıl ve inkâr fırtınası yok oldu. Zaten bâtıl yok olmaya mahkûmdur.
ANTİ-İSLÂMÎ KUVVETLERİN HAZIRLIK İÇİNDE OLMASI
«O küfredenler var ya, şüphesiz ki ne malları, ne çocukları onları Allah’tan hiçbir şeyle müstağni kılmaz. »
Kurʹân bu âyetlerle tarihî bir gerçeğe parmak basmakta, İslâm’a karşı olan milletlerin her devirde çok sinsice bir hazırlık içinde bulunacaklarına dikkatleri çekmektedir. 1400 yıldan beri olaylar hep bu doğrultuda meydana çıkıp gelişmiştir.
Bunun sebebi açıktır:
a) Yahudî ve Hıristiyan din adamları, Musa Peygamber ile İsâ Peygamberin dinlerini kendi anlayış ve yaşayışlarına uydurup değişik biçimde hem inanç, hem amel yönlerinden âdeta yeni bir din ve şeriat meydana getirmişlerdir. Tevrat ve İncilʹin ilk orijinal nüshalarının kaybolmasının da bunda büyük teʹsiri vardır. Hakikate bu derece sırt çeviren bu insanların, saadet güneşiyle gönülleri ve kafaları aydınlatan İslâm’a gönül kapısını açmamaları hem büyük bir talihsizlik, hem de çok düşündürücüdür. Ancak içinde bulundukları psikolojik ortamın da bu konudaki payını unutmamak gerek.
b) Tevrat ve İncilʹde yapılan kasıtlı değişiklikleri haber veren, sırası geldikçe bu iki kutsal kitabı tashih edip gerçeği ortaya koyan Kurʹânʹa karşı piskopos ve hahamların ister istemez derin bir nefretleri vardır. Şüphesiz ki bu, doğru düşünmeyi, haktan yana bir karar vermeyi engellemektedir.
c) İslâm’ın, misyon örgütü olmadığı halde, sür’atle yayılması, ciddi hiçbir propaganda yapılmadığı halde Afrika’da bir çok devletlerin bu dine kapılarını açık tutması, kitaplıları çileden çıkarmış; asırlarca milyarları harcamalarına, bir nice yetiştirilmiş misyonerleri görevlendirmelerine rağmen ciddi hiç bir sonuç elde edemediklerinin üzüntüsüyle İslâm’a karşı derin bir düşmanlık duymuşlardır. Bu, onların büsbütün kin ve nefretlerini kamçılamıştır.
d) Başta petrol olmak üzere bir nice yeraltı ve yerüstü kaynakları elinde tutan ve geniş topraklar üzerinde yaşıyan İslâm âlemine sunulan bunca bereketli ve feyizli ni’metlere Batıkların ve diğer ülkelerin gözdikmesi tabiidir. Bu da gizli ya da açık bir düşmanlığa neden olmaktadır.
İşte bu ve benzeri sebeplerle Kur’ân, anti-İslâmî kuvvetlerin her zaman kökü çok gerilere uzanan düşmanlıklarını dikkate almamızı ilham etmektedir. İslâm âlemini asırlardır sömüren kitaplılar ve kitapsızlar, tarih boyunca hep taktik değiştirerek günün ve çağın şartlarına göre stratejik plânlar ve hedefler seçmişler ve bu açıdan hareket etmişlerdir. Müslümanlarla dost olmaları hiçbir zaman sözkonusu değildir. Yani bunu ciddi kabul etmemiz çok saflık olur. Bakara sûresinde, bununla ilgili âyette, bu husus çok net biçimde açıklanmış, devam edegelen olaylarla uygulamalar hep bunu doğrulamıştır. (Bak: Bakara sûresi: 120)
Kur’ân bu gerçeğe parmak basarken Müslümanların Allah’a dosdoğru bağlandıkları, iyilikle emredip kötülüklerden men’ettikleri ve bununla ilgili amaçlarını belirleyip seçtikleri takdirde anti-İslâmî güçlere karşı mutlaka üstünlük sağlıyacaklarını, Allah ve İslâm düşmanlarının ekonomik yapılarının ve donatılan insan unsurunun eninde-sonunda mahvolacağını müjdeliyor.
Ayrıca Kur’ân, Allah ve İslâm düşmanlarının yaktıkları kin, nefret, düşmanlık ve sömürü ateşinin dünyada da, âhirette de onları yakacağını işâretle konuyu noktalıyor ve sonra da sözü edilen üç mümeyyiz vasfı kendinde taşıyan Müslümanların başı dik, gönlü huzur içinde varlıklarını sürdüreceklerini kapalı biçimde, ama düşündürücü ölçü ve anlamda haber veriyor.
KÜFÜR ATEŞİNİN MAHVETTİĞİ MİLLETLER
«Onların bu dünya hayatında harcadıklarının misâli »
Ruhla bedenden meydana gelen insan, bu iki varlığını anlayıp koruduğu oranda yaşama şansına sâhiptir. Hak dinlerin hemen hepsi insanı bu iki yönüyle, ya da varlığıyla değerlendirmiştir.
İslâm insanın bu iki varlığına hitap etmekle kalmamış, aynı zamanda ikisi arasında en sağlam köprüyü kurmuş; dünya ile âhiret arasında denge sağlarken insan unsurunu daima ön plânda tutmuştur. Çünkü İslâmla insan ikiz kardeşlerdir. Her doğan bu inanç ve duyguyla hayata gözlerini açar.
Ne var ki, kendini daima doğuşundan gelen bu tesir alanının dışında tutmaya çalışanlar, ya materyalist ve komünist, ya idealist, ya da spritüalist olmaktan kurtulamamıştır. Güneşten kaçan mutlaka gölgeye girer, yani bu izm kurtlarından birinin kurbanı olur.
Bilindiği gibi birinciler maddeyi tek ve mutlak varlık olarak seçmiş ve insanı sonunda bir daha dirilmemek üzere bir gübre yığını kabul etmişlerdir. Onlara göre, insanın önünde hiçbir hayat ışığı yoktur. İnsan doğar, yer içer, büyür ve ölür. İkinciler, insan düşüncesini tek esas ve yaratıcı güç olarak kabul etmiş ve bunun savunucusu olmuşlardır. Bunlara göre de insanın önünde ne bir ebediyyet ışığı, ne de onu yaratıp idâre eden bir ilâh vardır. Üçüncüler ise, ruhu tek ve mutlak varlık olarak seçmişlerdir. Bunlar hem birbirlerine karşı tavır almış, hem başta İslâm olmak üzere bütün hak dinlere karşı koymuşlardır. Fakat hiç biri arzulanan dengeyi sağlıyamamış, bedenle ruh arasında sağlam bir köprü kuramamıştır. Daima insanı tek yönüyle değerlendirmeğe çalıştıkları için bütün gayretleri boşuna akıp gitmiştir.
İşte sözünü ettiğimiz her üç uçtan gelen inkâr ateşi insanlığa hiçbir devirde mutluluk ışığını getirememiş, fakat girdiği her yeri, dokunduğu her şeyi yakmıştır. Dünyanın bugün içinde bulunduğu taşkınlık, tuğyan ve isyânın, baş kaldıran anarşinin tek nedeni bunlar değil midir? Bu uğurda harcanan milyarlar, dökülen kanların, yıkılan ülkelerin, imâl edilen korkunç silahların insanlığı yakıp kavuran bir ateş olduğunu kim inkâr edebilir? İnsan haklarından sözedenler, milyonlarca insan açlıktan ölürken, milyarları öldürücü kahredici silâh yapımına sarfetmeleri ne ile yorumlanabilir?
İşte Kurʹân bu gerçeği en anlamlı ve duyarlı biçim ve ölçüde insan aklına seslenerek, vicdanlara neşter vurarak şu âyetle bir kez daha duyuruyor:
«Onların bu dünya hayatında harcadıklarının misâli, kendi kendilerine haksızlık eden bir kavmin ekinine dokunup mahveden kavurucu (ya da dondurucu) soğuk (ya da çok sıcak) bir rüzgarın misâli gibidir. Allah onlara zulmetmedi, ama onlar kendilerine zulmettiler. »
YORUMLAR - RİVÂYETLER
(Sad) harfiyle yazılan SIRR:
a) Şiddetli soğuk, dondurucu rüzgar,
b) Kavurucu sıcak rüzgar,
c) Ateş ve kavurucu çok sıcak bir rüzgar,
d) Alev alev yanıp ses çıkaran ateş, ya da bu anlamda şiddetli sıcak bir rüzgar,
e) Mevsimsiz esen dondurucu rüzgâr. (Fazla bilgi için bak: Mefatihü’l-gayb - Lübabu’t-te’vîl-Kurtubî - İbn Kesîr - Alûsî - İbn Cerir) manalarına gelir.
ÂYETLER ARASINDA BAĞLANTI.
Geçen âyetlerle, Kitap Ehli’nin İslâm’a karşı devamlı hazırlık içinde bulunduğuna değinildi. Ekonomik güç sağlamak suretiyle İslâm ülkelerini bu açıdan hem dize getirmeyi, hem sömürmeyi amaçladığına işâretlerde bulunuldu. Onların bu hile ve kurdukları tuzaktan kurtulmanın yolları gayet aç. k biçimde belirtildi.
Aşağıdaki âyetlerle, inanç ve karakterleri, tutum ve davranışları böyle olan kitaplılar ve kitapsızları dost ve sırdaş edinmenin büyük bir gaflet olacağına dikkatler çekiliyor. Müslümanları mefluç hale getirebilmek için her türlü çareye baş vurdukları ve vuracakları üzerinde duruluyor; kendi sosyal ve âile yapılarına uygun fakat İslâmiyetle taban tabana zıd kültürlerini yaygınlaştırarak Muhammed (A. S. ) ümmetini şaşırtmak ve birlik ile dirliklerini bozmak için hiç de kusur etmiyecekleri bilhassa vurgulanıyor.